Dieses Handbuch hilft Dir, das Erlernen der Signalverordnung (E1) und der Anleitung zum Fahren von Zügen (R1) auf dem PKP PLK-Netz.
Signalisierung (E1)
In diesem Kapitel lernen Sie die grundlegenden Eisenbahnvorschriften kennen, auch wenn Sie noch keinen Kontakt damit hatten.
Instrukcja sygnalizacji ze strony PKP PLK w formacie PDF
Signale (ortsfest)
Mittels Signalen werden Befehle oder Anweisungen gegeben, um bestimmte Aktionen im Zusammenhang mit der Bewegung von Fahrzeugen durchzuführen.
Im PKP-Netz werden folgende Signale verwendet:
- Signale
- Vorsignale
- Rangiersignal
- Vorsignal- Wiederholer
- Ersatzsignal
- Bahnübergang Überwachungssignal
- Abdrücksignale
- Schutzhalte
---
Signal
Signale zeigen an, ob der anschließende Gleisabschnitt befahren werden darf.
Halbautomatische Semaphoren mit W24- und W21-Anzeigen
Halbautomatisches Semaphorsignal S10
Der halbautomatische Signalmast ist rot-weiß gestreift. Das Hauptsignal ist das Signal S1 („Halt“). Es wird von autorisiertem Bahnpersonal in einem Stellwerk bedient. Der Begriff „automatisch“ bezieht sich auf die Art der Signalabschirmung. Nach dem Signal „Fahrt frei“ fährt das vorbeifahrende Fahrzeug in die entsprechende Gleisanlage ein und überbrückt so beide Schienen mit seinem Radsatz. Dadurch wird an den Relais ein Streckenbelegungssignal ausgelöst, und das Signal schaltet automatisch auf S1. Signale an Stellwerken sollten mit fortlaufenden Großbuchstaben des Alphabets (ohne Angabe der Geschwindigkeit) in Richtung zunehmender Streckenkilometerzahl von links nach rechts, in Blickrichtung des Signals, gekennzeichnet sein. Bei Abfahrts-, Wegweiser- und ausnahmsweise auch Einfahrtssignalen kann die Buchstabenbezeichnung durch die Gleisnummer ergänzt werden, auf der sich das Signal befindet. Wird das Semaphor zur Bereitstellung eines Signals verwendet, das das Rangieren von Gleisen erlaubt (Ms2), wird unter der Platte mit dem Semaphornamen eine zusätzliche Platte mit dem Buchstaben "m" angebracht (Ausnahme sind Einfahrsignale, die in der Regel keine Signale zum Rangieren bereitstellen).
- Selbsttätig (SBL - Automatische Streckenblockeinrichtung):
Der automatische Signalmast ist weiß lackiert und wird zwischen Signalmasten eingesetzt, um die Streckenkapazität zu erhöhen und die Strecke in Abschnitte zu unterteilen. Diese Signale werden von SRK-Geräten gesteuert. Das Grundsignal eines automatischen Signals ist S2 – „Fahrt mit der zulässigen Höchstgeschwindigkeit“, was bedeutet, dass der Abschnitt hinter dem Signal frei ist. Eine Ausnahme bildet das letzte SBL-Signal mit Anzeige W18, dessen Grundsignal S5 ist, sowie bei einem Vier-Zustands-Block das vorletzte SBL-Signal mit Anzeige W1, dessen Grundsignal S3 ist. Automatische SBL-Signale sind mit einer Zahl zu kennzeichnen, die dem Kilometer und Hektometer der Bahnstrecke entspricht, auf der sich das Signal befindet. Bei einem Formsignal auf einem ungeraden Gleis entspricht die letzte Ziffer der Zahl dem nächstgelegenen ungeraden Hektometer (in Fahrtrichtung blickend), bei Formsignalen auf einem geraden Gleis dem geraden Hektometer. Dies gilt auch für die Kennzeichnung automatischer Formsignale auf eingleisigen Strecken.
Bei Strecken mit automatischer Zweirichtungs-Streckenblockierung müssen die Semaphornummern für die falsche Richtung durch Anhängen des Buchstabens „N“ ergänzt werden.
Bei mehrgleisigen Strecken muss die obige Markierung zur Zuordnung der Signale zu der jeweiligen Strecke einen Buchstaben enthalten, der die Strecke kennzeichnet: „P“ für Vorortstrecken und „D“ für Fernstrecken.
- Die SBL-Blockade kann je nach Bedarf und Verkehrsaufkommen aus zwei, drei oder vier Kammern bestehen:
- Zweipunkt: Das Semaphor kann die Signale S1 und S2 liefern.
- Drei-Positionen: Das Semaphor kann die Signale S1, S2 und S5 liefern.
- Vierstellig: Das Semaphor kann die Signale S1, S2, S3 und S5 liefern.
- Eine Ausnahme bildet das letzte SBL-Semaphor mit der Anzeige W18, das gleichzeitig als Warnsignal vor dem Einfahrtssemaphor dient und auch das Signal S4 geben kann.
Je nach Standort und Funktion in der Verkehrsleitzentrale werden Semaphoren wie folgt unterteilt:
- Einfahrt – ermöglicht die Einfahrt zu einem Bahnhof, einer Ausweichstelle, einem Abzweiggleis und einem Nebengleis. Sie definieren die Grenzen des jeweiligen Gleisanschlusses.
- Abfahrt (einschließlich Gruppenabfahrt) - wird verwendet, um den Beginn der Abfahrt von den Bahnhofsgleisen auf den Wanderweg zu signalisieren.
- Signale – werden zwischen den Ein- und Ausfahrtssignalen verwendet, um die Fahrstrecke genauer zu definieren. Meistens zeigen sie den Übergang von einer Gleisgruppe zu einer anderen innerhalb eines Bahnhofs an.
- Block (halbautomatisch und automatisch) - Um die Kapazität der Route zu erhöhen, kann sie mithilfe von Blockpfosten (halbautomatisch) und SBL (automatisch) in Blöcke unterteilt werden.
- Schutzschild - wird auf der Strecke verwendet, um die Kreuzung zweier Eisenbahnlinien auf einer Ebene, eine Eisenbahnlinie mit einer anderen Eisenbahnlinie, eine Klappbrücke oder eine andere Stelle zu schützen, um die Verkehrssicherheit zu gewährleisten.
Durch Semaphore übertragene Signale
Geformt
| Durch Formsignale übertragene Signale
|
Sr1
"Halt"
Tageszeichen - Ein Signalflügel – bei zweiflügligen Signalen der obere Flügel
– zeigt waagerecht nach rechts.
Nachtzeichen - Ein rotes Licht
Das Signal Sr1 gilt für Zug- und Rangierfahrten.
Die Signale Sr2 und Sr3 gelten nur für Zugfahrten.
|
Sr2
Fahrt
Tageszeichen- Ein Signalflügel – bei zweiflügligen Signalen der obere Flügel – zeigt schrägnach rechts aufwärts.
Nachtzeichen- Ein grünes Licht.
Das Signal ""Sr2"" erlaubt die Fahrt mit der im Fahrplan zugelassenen Geschwindigkeit, sofern sie nicht durch andere Signale oder besondere Anordnungen ein-geschränkt ist.
|
Sr3
Langsamfahrt
Tageszeichen- Zwei Signalflügel zeigen schräg nach rechts aufwärts.
Nachtzeichen- Ein grünes und senkrecht darunter ein gelbes Licht.
Das Signal Sr3 schreibt eine Geschwindigkeitsbeschränkung auf 40 km/h vor. Die Geschwindigkeitsbeschränkung gilt bei einem Ausfahr-
signal vom Hauptsignal ab für den anschließenden Weichenbereich.
Bei einem Einfahr-, oder Zwischensignal gilt die Geschwindigkeitsbeschränkung für den gesamten Fahrweg bis zum nächsten Hauptsignal.
|
Auf der Rückseite von Formsignalen werden ebenfalls Nachtsignale verwendet. Wenn das Formsignal in Stellung:
- Sr1 - die obere Laterne zeigt eine große mattweiße Hintergrundbeleuchtung und auf dem zweiarmigen Formsignal zeigt die untere Laterne zusätzlich ein kleines mattweißes Licht an
- Sr2 - die obere Laterne zeigt ein großes weißes Licht nach hinten, und zusätzlich - die untere Laterne zeigt ein kleines mattweißes Licht an
- Sr3 - beide Laternen zeigen große weiße Lichter nach hinten an.
---
Lichtsignale
| Bedeutung von Lichtsignalen
|





S1
"Halt"
"Ein rotes Licht"
Signal S1 - Halt gilt für Zug- und Rangierfahrten.
|





S2
Das Signal erlaubt die Fahrt mit der im Fahrplan zugelassenen Geschwindigkeit
"Ein grünes Licht"
Signal S2 - Fahrt erlaubt die Fahrt mit der im Fahrplan zugelassenen Geschwindigkeit, sofern sie nicht durch andere Signale oder besondere Anordnungen eingeschränkt ist.
|





S3
Höchstgeschwindigkeit auf 100 km/h beim nächsten Signal ermäßigen - vorne sind zwei freie Blockabschnitte.
"Ein grünes Blinklicht."
Signal S3 erlaubt die Fahrt mit Höchstgeschwindigkeit anschließend die Höchstgeschwindigkeit auf 100 km/h am nächsten Signal ermäßigen.
|





S4
Das nächste Signal zeigt eine Höchstgeschwindigkeit auf 40 km/h oder 60 km/h ermäßigen.
"Ein gelbes Blinklicht."
Signal S4 erlaubt die Fahrt mit Höchstgeschwindigkeit anschließend die Höchstgeschwindigkeit
auf 40 km/h oder 60 km/h ermäßigen.
|





S5
Nächstes Signal zeigt "Halt"
Ein gelbes Dauerlicht an einem Signal
Signal S5 teilt mit, dass das nächste Signal das „Halt“ zeigt, der Triebfahrzeugführer sollte die Fahrgeschwindigkeit so anpassen, dass er den Zug vor dem "Halt" zeigenden Signal anhalten kann.
|





S6
Das Fahren mit einer Geschwindigkeit nicht mehr als 100 km/h, dann mit maximaler zugelassenen Geschwindigkeit
Zwei vertikale Lichter am Signal: unteres Licht durchgehend gelb und darunter ein horizontaler grüner Lichtstreifen, oberes Licht, durchgehend grün"
Das Signal S6 erlaubt das Fahren mit einer Geschwindigkeit von nicht mehr als 100 km/h und informiert, dass am nächsten Signal das Fahren mit der höchsten zulässigen Geschwindigkeit erlaubt ist.
|





S7
Fahren mit einer Geschwindigkeit von nicht mehr als 100 km/h an diesem und dem nächsten Signal
Zwei vertikalen Lichter am Signal: unteres gelbes Licht durchgehend und darunter ein horizontaler grüner Lichtstreifen, oberes grünes Licht blinkt
Das Signal S7 erlaubt das Fahren mit einer Geschwindigkeit von nicht mehr als 100 km/h und informiert, dass das nächste Signal das Fahren mit einer Geschwindigkeit von nicht mehr als 100 km/h erlaubt.**
|





S8
Fahren mit einer Geschwindigkeit von nicht mehr als 100 km/h und an dem nächsten Signal auf 40 oder 60 km/h reduziert
Zwei Vertikalen Lichter am Signal: unteres gelbes Licht durchgehend und darunter ein horizontaler Lichtstrefien, oberes gelbes Licht blinkt
Das Signal S8 erlaubt das Fahren mit einer Geschwindigkeit von nicht mehr als 100 km/h und informiert, dass das nächste Signal das Fahren mit einer Geschwindigkeit von nicht mehr als 40 oder 60 km/h erlaubt.
|





S9
S9 Fahren mit einer Geschwindigkeit von nicht mehr als 100 km/h und am nächsten Signal "Halt"
Zwei vertikale Lichter am Signal, unteres gelbes Licht durchgehend und darunter grüner Lichtstreifen, oberes gelbes Licht durchgehend
Signal S9 erlaubt das Fahren mit einer Geschwindigkeit nicht mehr als 100 km/h und informiert, dass das nächste Signal "Halt" zeigt.
|





S10
Das Fahren mit einer Geschwindigkeit nicht mehr als 40 km/h, dann mit maximaler zugelassenen Geschwindigkeit
Zwei vertikale Lichter, unteres gelbes Licht durchgehend und oberes grünes Licht durchgehend
Signal S10 erlaubt das Fahren mit einer Geschwindigkeit nicht mehr als 40 km/h und informiert, dass beim nächsten Signal (wenn Signal, das S10 zeigt, ist mit ihm verbunden) erlaubt das Fahren mit maximaler zugelassenen Geschwindigkeit. Wenn es keine Verbindung zwischen den Signalen gibt, werden weitere Signale durch Vorsignale gezeigt.
|





S10a
Das Fahren mit einer Geschwindgikeit nicht mehr als 60 km/h, dann mit maximaler zugelassenen Geschwindigkeit
Zwei vertikale Lichter: unteres gelbes Licht durchgehend und darunter ein gelbes Lichtstreifen, oberes grünes Licht durchgehend
Das Signal S10a erlaubt die Fahrt mit einer Geschwindigkeit von höchstens 60 km/h und weist darauf hin, dass am nächsten Signal, falls das Signal S10a mit diesem interdependent ist, ein Signal gesendet wird, das die Fahrt mit der höchsten zulässigen Geschwindigkeit erlaubt.
Besteht keine solche Abhängigkeit, wird durch ein Warnsignal auf das Signal am nächsten Semaphor hingewiesen.
|





S11
Fahren Sie mit einer Geschwindigkeit von höchstens 40 km/h und an der nächsten Signal mit einer Geschwindigkeit von höchstens 100 km/h.
Zwei vertikale Lichter: unteres gelbes Licht durchgehend und oberes grünes Licht blinkt
Das Signal S11 erlaubt eine Geschwindigkeit von höchstens 40 km/h und weist darauf hin, dass das nächste Signal die Geschwindigkeit von höchstens 100 km/h erlaubt.**
|





S11a
Fahren Sie mit einer Geschwindigkeit von höchstens 60 km/h und an der nächsten Signal mit einer Geschwindigkeit von höchstens 100 km/h.
Zwei vertikale Lichter: unteres gelbes Licht durchgehend und darunter ein gelbes Lichtstreifen, oberes grünes Licht durchgehend
Das Signal S11a erlaubt die Fahrt mit einer Geschwindigkeit von höchstens 60 km/h und weist darauf hin, dass das nächste Formsignal die Fahrt mit einer Geschwindigkeit von höchstens 100 km/h erlaubt.**
|





S12
Fahren Sie mit einer Geschwindigkeit von höchstens 40 km/h und an der nächsten Signal mit einer Geschwindigkeit von höchstens 40 oder 60 km/h.
Zwei vertikale Lichter: unteres gelbes Licht durchgehend und oberes gelbes Licht durchgehend
Das Signal S12 erlaubt die Fahrt mit einer Geschwindigkeit von höchstens 40 km/h und weist darauf hin, dass das nächste Formsignal ein Signal sendet, das die Fahrt mit einer Geschwindigkeit von höchstens 40 oder 60 km/h erlaubt.
|





S12a
Fahren Sie mit einer Geschwindigkeit von höchstens 60 km/h und an der nächsten Signal mit einer Geschwindigkeit von höchstens 40 oder 60 km/h.
Zwei vertikale Lichter: unteres gelbes Licht durchgehend und darunter ein gelbes Lichtstreifen, oberes gelbes Licht blinkt
Das Signal S11a erlaubt die Fahrt mit einer Geschwindigkeit von höchstens 60 km/h und weist darauf hin, dass das nächste Formsignal die Fahrt mit einer Geschwindigkeit von höchstens 100 km/h erlaubt.**
|





S12
Fahren Sie mit einer Geschwindigkeit von höchstens 40 km/h und an der nächsten Signal mit einer Geschwindigkeit von höchstens 40 oder 60 km/h.
Zwei gelbe, vertikale Lichter
Das Signal S13 erlaubt das Fahren mit einer Geschwindigkeit von maximal 40 km/h und signalisiert, dass das nächste Signalzeichen ein Signal sendet."Halt".
|





S13a
Fahren Sie mit einer Geschwindigkeit von höchstens 60 km/h und halten Sie am nächsten Signal an."Halt"
Zwei gelbe, vertikale Lichter und darunter ein gelbes Lichtstreifen
Das Signal S13a erlaubt das Fahren mit einer Geschwindigkeit von maximal 60 km/h und signalisiert, dass das nächste Signalzeichen ein Signal sendet."Halt".
|
ANMERKUNGEN ZUR TABELLE:
- *Das S3-Signal wird übertragen von:
a) Ein halbautomatisches Signal oder das letzte automatische Streckensperrsignal signalisiert, dass das nächste Signal eine Geschwindigkeitsbegrenzung von maximal 100 km/h vorsieht. Stellt der Lokführer fest, dass das nächste Signal die Geschwindigkeit nicht begrenzt, richtet er sich nach dessen aktuellen Anweisungen und passt die Geschwindigkeit so an, dass er den Zug vor dem nächsten Signal anhalten kann."Halt".
b) Ein automatisches Blocksignal oder ein Abfahrtssignal einer mit einem automatischen Blocksignal ausgestatteten Strecke zeigt an, dass die beiden folgenden Blockplätze hinter diesem Signal frei sind. Der Lokführer muss die Geschwindigkeit so anpassen, dass er den Zug vor dem Signal „Halt“ zum Stehen bringen kann. Dies gilt auch für das Ankunftssignal eines Abzweigs ohne Abfahrtssignal.
- ** Bei den Signalen S7, S11 und S11a, die durch Abfahrsignale oder durch ein Einfahrsignal eines Abzweigpostens ohne Abfahrsignal auf eine Strecke mit automatischer Streckensperrung übertragen werden, ist das obere grüne Blinklicht als Signal S3 Punkt B zu lesen.
- Wenn das Signal am Lichtsignal eine reduzierte Geschwindigkeit zulässt, ist die Einhaltung dieser Geschwindigkeit bis zum Ende des von diesem Signal abgedeckten Weichenkreises (mit dem gesamten Zug) zwingend vorgeschrieben. Ausgenommen hiervon ist die Fahrt auf den Hauptausweichgleisen, auf denen die am Lichtsignal angegebene Geschwindigkeit auf der gesamten Strecke eingehalten werden muss.
- Ein fragwürdiges Signal an einem Formsignal oder das Fehlen von Lichtern an einem Lichtsignal bedeutet ein „Halt“-Signal, vorausgesetzt, dass, wenn nachts das Formsignal das Nachtsignal Sr1 „Stopp“ anzeigt oder das Nachtsignal unbeleuchtet oder fragwürdig ist und gleichzeitig dieses Formsignal ein Tagessignal anzeigt, das die Durchfahrt erlaubt, und sich kein Stoppschild – Signal D1 – vor diesem Formsignal befindet, das Tagessignal gültig ist.
|
Weitere Informationen aus §3:
14. Ein Zug, der vor einem Signal Sr1 oder S1 „Halt“ hält, das nicht leuchtet oder ein weißes Licht oder ein unklares Signal anzeigt, darf seine Fahrt fortsetzen, wenn ein Freigabesignal oder ein Ersatzsignal am Signal erscheint oder eine schriftliche Anweisung an das Zugpersonal vorliegt oder über Kommunikationsgeräte übermittelt wird.
15. Ein Zug, der wegen des Fehlens eines Form- oder Lichtsignals an der Stelle, an der es sich zuvor befand, angehalten hat, sowie ein Zug, der vor dem D1-„Halt“-Signal an einem tragbaren Haltsignal, das an der Stelle des fehlenden Signals aufgestellt wurde, angehalten hat, darf auf der Grundlage einer schriftlichen Anweisung, die der Zugbesatzung übermittelt oder über Kommunikationsgeräte übermittelt wird, weiterfahren.
16. Ein Zug, der vor einem automatischen Blocksignal mit dem Signal S1 („Halt“) hält, darf, sofern kein Fahrsignal angezeigt wird, mit einer Geschwindigkeit von höchstens 20 km/h weiterfahren, es sei denn, es befindet sich ein sichtbares Hindernis im Weg. Die Geschwindigkeit des Zuges ist so zu regeln, dass er jederzeit angehalten werden kann, sobald ein Hindernis erkannt wird. Bis die Zugspitze das Fahrsignal passiert hat, ist besondere Vorsicht geboten.
17. Das Signal Sr1 oder S1 „Stop“ an einem Formsignal bezieht sich sowohl auf Züge als auch auf Rangierarbeiten und bedeutet, dass es verboten ist, das Formsignal zu passieren.
18. Rangierfahrzeuge dürfen das Signal Sr1 oder S1 „Halt“ am Formsignal passieren, wenn ein autorisierter Mitarbeiter den Befehl zum Passieren dieses Signals gibt und das Signal Rm1 „An mich“ oder Rm2 „Von mir“ gibt.
19. Ein Freigabesignal an einem Formsignal bedeutet ein Verbot des Rangierens auf der Zugstrecke; ein Ersatzsignal bedeutet ebenfalls ein Verbot des Rangierens auf der Zugstrecke.
Semaphor-Warnsignale
Lichtsignal mit Signalzeichen Os1, gekennzeichnet mit dem W1-Indikator
Vor den Ampeln, innerhalb des Bremswegs, befinden sich Lichtzeichen (graue Pfosten), die den Fahrer über das vom jeweiligen Signal übermittelte Signal informieren. Die Bezeichnung der Lichtzeichen enthält die Abkürzung „To“ und den Namen des zugehörigen Lichtzeichens. Beispielsweise bezieht sich das Signal „ToA“ auf das Lichtzeichen „A“. Lichtzeichen sind mit dem W1-Symbol gekennzeichnet.
Es gibt folgende Arten von Semaphor-Warnsignalen:
- Zweistufiges, geformtes Warnschild mit den Signalen „Od1“ und „Od2“
- Dreistufiges, geformtes Warnschild mit den Signalen „Ot1“, „Ot2“ und „Ot3“
- ein stationäres, geformtes Warnschild, das ständig das „On“-Signal ausgibt
Geformte Semaphor-Warnsignale werden nur vor Formsemaphoren verwendet.
- Warnlichtsignal mit den Signalen "Os1", "Os2", "Os3" und "Os4"
Vor Form- und Lichtsignalen werden Lichtsignalzeichen verwendet.
Durch Semaphore übermittelte Warnsignale
Geformt
| Signale, die vom Zwei-Positionen-Warnsignal und dem stationären Warnsignal übertragen werden
|
Od1
Das Semaphor zeigt das Signal Sr1 „Halt“ an.
Tagzeichen - Eine orangefarbene Scheibe mit schwarzem Ring und weißem Rand, senkrecht angeordnet
Nachtzeichen - Oranges Licht unterhalb der Scheibe
|
Od2
Das Semaphor zeigt das Signal Sr2 oder Sr3 an und ermöglicht so die Bewegung.
Tagzeichen - Scheibe in horizontaler Position
Nachtzeichen - Grünes Licht unterhalb der Scheibe
|
On
Innerhalb des Bremswegs befindet sich ein Signalsignal.
Tagzeichen - Eine unbewegliche orangefarbene Scheibe mit schwarzem Ring und weißem Rand.
Nachtzeichen - Ein orangefarbenes Licht auf der Scheibe
Bei einem feststehenden Warnschild mit reflektierender Scheibe wird das Nachtsignal nicht verwendet.
Ein stationäres Warnsignal erfordert, dass der Zug seine Geschwindigkeit reduziert, damit er vor dem Signal zum Stehen gebracht werden kann, wenn das Signal „Halt“ anzeigt.
|
| Signale, die vom Drei-Positionen-Warnsignal übertragen werden
|
Ot1
Das Semaphor zeigt das Signal Sr1 „Halt“ an.
Tagzeichen - Eine orangefarbene Scheibe mit schwarzem Ring und weißem Rand, senkrecht angeordnet, darunter ein weißer Pfeil mit rotem Rand, der nach unten zeigt.
Nachtzeichen - Oranges Licht unterhalb der Scheibe
|
Ot2
Das Semaphor zeigt das Signal Sr2 an. Freie Fahrt.
Tagzeichen - Eine horizontal liegende Scheibe und darunter ein weißer Pfeil mit rotem Rand, der nach unten zeigt.
Nachtzeichen - Grünes Licht unterhalb der Scheibe
|
Ot3
Das Signalzeichen zeigt Sr3 an: Straße frei, Geschwindigkeit reduzieren
Tagzeichen - Eine orangefarbene Scheibe mit schwarzem Ring und weißem Rand, senkrecht angeordnet, und darunter ein weißer Pfeil mit rotem Rand, dessen Spitze diagonal nach rechts unten in einem Winkel von 45° vom Schildmast zeigt.
Nachtzeichen - Zwei Lichter befinden sich senkrecht unter der Scheibe: das untere Licht ist grün und das obere orange.
|
Die Rücklichter der Nachtsignale werden an den geformten Warnsignalen verwendet. Wenn das Warnsignal ausgegeben wird:
- Od1 - Die Lampe gibt einen großen, matten, weißen Lichtstrahl von hinten ab.,
- Od2 - Die Lampe strahlt ein helles weißes Licht hinter sich aus,
- Ot1,Ot2,Ot3 - Die Lampe zeigt ein kleines, mattes weißes Licht hinter sich.,
- On - Die Lampe strahlt rückwärts ein weißes Licht aus.
Licht
Rangiersignale
Wenn die Verwendung eines auf einem Mast angebrachten Signals nicht möglich ist (keine Spurweite), werden sogenannte Zwergsignale verwendet.
Ein stationärer, geformter Rangiersignal, der ständig das M1-Signal anzeigt
Rangiersignale (graue Masten) übermitteln Signale, die das Rangieren erlauben oder verbieten und gelten ausschließlich für diese. Die Bezeichnung der Rangiersignale enthält die Abkürzung „Tm“ und eine Zahl, die mit der Streckenkilometerzahl ansteigt. Das Grundsignal der Rangiersignale ist „M1“, „Ms1“ bedeutet Rangieren verboten.
Folgende Arten von Manövrierschilden werden unterschieden:
- Geformtes Rangiersignal, das die Signale 'M1' und 'M2' ausgibt
- Lichtsignal, das die Signale "Ms1" und "Ms2" ausgibt
Von Rangiersignalen übertragene Signale
Geformt
| Vom Rangiersignal übertragene Signale
|
M1
Rangieren ist verboten
Tagzeichen - Ein quadratischer blauer Schild mit weißem Rand, diagonal vertikal angeordnet
Nachtzeichen - Blaues Licht am Mast unterhalb des Schildes
Zeigt das geformte Rangiersignal dauerhaft das M1-Signal „Rangierbetrieb verboten“, darf das Nachtsignal nicht verwendet werden, sofern das Signal reflektierend ist.
|
M2
Rangieren erlaubt
Tagzeichen - Schild in horizontaler Position
Nachtzeichen - Weißes Licht am Mast unterhalb des Schildes
|
Lichtsignale
Halbautomatisches Semaphorsignal Ms2
| Durch Lichtmanövriersignale übertragene Signale
|


Ms1
Rangieren ist verboten
Eine blaue Leuchte auf dem Signalschirm
|


Ms2
'Rangierfahrt erlaubt
Eine matte weiße Leuchte am Signal oder Semaphor (sofern dieses zur Signalisierung für Rangierarbeiten geeignet ist).
|
Wiederholende Signale
Wiederholende Signale, die auf das Sp1-Signal hinweisen
Wiederholungssignale (graue Stangen) werden vor Semaphoren verwendet, um den Fahrer über das Signal des jeweiligen Semaphors zu informieren. Die Bezeichnung eines Wiederholungssignals enthält die Abkürzung „Sp“. Dieser Abkürzung steht eine römische Ziffer, die die Position des Semaphors angibt, gefolgt vom Namen des zugehörigen Semaphors. Beispielsweise bezieht sich „IIISpC5“ auf den Semaphor „C5“ und ist der drittletzte Wiederholungssignal. Die von einem Wiederholungssignal übermittelten Signale sind: „Sp1“, „Sp2“, „Sp3“ und „Sp4“.
-Wiederholte Signale sind auf Strecken mit automatischer Streckensperrung verboten. Ist das Signal schwer erkennbar, werden W11-Anzeigen verwendet.
-Bei Bedarf können auch mehrere, jedoch höchstens drei, „Repeater“ eingesetzt werden.
-Wiederholende Signale werden durch Tafeln ergänzt, die die Reihenfolge dieser Signale anzeigen, beginnend mit dem Semaphor, auf den sie sich beziehen, mit schwarzen Streifen auf weißem Hintergrund.
Ersatzsignale
Ersatz-Signalleuchte "Halt"
In Fällen, die durch technische und betriebliche Gegebenheiten gerechtfertigt sind, kann ein Ersatzsignal auf einem Hauptgleis in der entgegengesetzten Richtung zur (ehemals falschen) Hauptrichtung aufgestellt werden, in der sich das Einfahrtssignal befinden sollte. Dieses Signal kann ein Zweifeldsignal (rot und mattweiß) mit rot-weiß gestreiftem Mast oder ein Einfeldsignal mit mattweißem Licht und grauem Mast sein. Die Bezeichnung eines solchen Signals enthält die Abkürzung „Sz“ und den Namen des Gleises, auf dem es sich befindet. Informationen zu Ersatzsignalen finden Sie in einem separaten Abschnitt weiter unten.
| Ersatzsignalanzeiger
|
|
Warnschilder an Bahnübergängen
Warnschild für Kreuzungsschutz
Warnsignale für Bahnübergänge mit SSP-Anzeige werden je nach Gleis, auf dem sich der Zug nähert, angezeigt.
Bahnübergangswarnsignale (schwarz-weiß gestreifte Masten) werden auf Strecken mit hoher Zuggeschwindigkeit eingesetzt, um den Lokführer über den Betriebszustand der Signale am nächstgelegenen Bahnübergang zu informieren. Sie sind mit dem Kürzel W1 gekennzeichnet, dessen Bezeichnung aus Ziffern besteht und den Kilometer des betreffenden Bahnübergangs angibt. Beispielsweise bezieht sich „3098“ auf den Bahnübergang bei Kilometer 309,800. Bei der linken Gleisseite, in Richtung des Bahnübergangs blickt man, enthält die Signalbezeichnung den Buchstaben N. Im Normalzustand ist das Bahnübergangswarnsignal dunkel (Bahnübergang geöffnet). Bei Aktivierung sendet das Warnsignal mit den Signalen „Osp1“ und „Osp2“ ein Signal entsprechend dem Status der Bahnübergangseinrichtung. Bleibt das Bahnübergangswarnsignal dunkel, bis der Zug den Bahnübergang passiert hat, ist von einer Störung auszugehen.
| Signale, die von sich kreuzenden Warnsignalen ausgesendet werden
|
Dunkler Schild
Grundzustand des Schildes, Durchgang offen.
|
Osp1
Die Signalanlagen an dem Bahnübergang, auf den sich das Schild bezieht, sind außer Betrieb; der Verkehr überquert den Bahnübergang mit einer Geschwindigkeit von 20 km/h.
Zwei durchgehende orangefarbene Lichter in einer horizontalen Linie
|
Osp2
Die Signalanlagen an dem Bahnübergang, auf den sich das Schild bezieht, sind betriebsbereit; fahren Sie mit der maximal zulässigen Geschwindigkeit über den Bahnübergang.
Zwei durchgehende weiße Lichter in einer vertikalen Linie
|
Abdrück-Signale
Leichte Rangieranlage am Abstellgleis
Rangiersignale werden auf Rangierbahnsteigkanten verwendet, um Rangierbewegungen anzuzeigen. Dazu gehören:
- Geformte Buckelscheibe (wird praktisch nicht mehr verwendet), die in der Lage ist, die Signale "Rt1", "Rt2" und "Rt3" zu liefern.
- Lichtsignalanlage, die die Signale "Rt1", "Rt2", "Rt3", "Rt4" und "Rt5" bereitstellen kann.
Bei Bedarf wurden im Ankunftsbereich des Bahnhofs entlang der Gleise häufig Buckel-Repeater eingesetzt. Diese Repeater sind optisch praktisch identisch mit den Haupt-Buckel-Repeatern.
| Vom Buckelsignal übertragene Signale
|
Rt1
Drücken ist verboten
Eine Reihe weißer Lichter, die eine horizontale Linie bilden
|
Rt2
Drücken Sie langsam
Eine Reihe weißer Lichter, die eine diagonale Linie bilden, die in einem Winkel von 45° ansteigt
Signal Rt2 bedeutet, dass Sie rollendes Material mit einer Geschwindigkeit von höchstens 3 km/h schieben dürfen.*
|
Rt3
Mit mäßiger Geschwindigkeit schieben.
Eine Reihe weißer Lichter, die eine vertikale Linie bilden
Das Signal Rt3 bedeutet, dass rollendes Material mit einer Geschwindigkeit von höchstens 5 km/h geschoben werden darf, sofern die technischen Vorschriften des Bahnhofs nichts anderes vorsehen.
|
Rt4
Zurücksetzen
Eine Reihe weißer Lichter, die einen rechten Winkel bilden, wobei ihre Arme nach rechts und unten zeigen.
Das Signal Rt4 zeigt an, dass der Rangierzug bergab rückwärtsfahren muss. Dieses Signal wird nur bei leichten Rangiersignalen verwendet.*
|
Rt5
Schieben Sie den Zug den Hügel hinauf.
Eine Reihe gleichzeitig blinkender weißer Lichter bildet eine horizontale Linie.
Das Signal Rt5 zeigt an, dass der Zug auf einen Rangierhügel geschoben werden darf, während Waggons von einem Nachbargleis über den Hügel geschoben werden. Um zwischen mehreren Gleisen, von denen aus geschoben werden soll, zu unterscheiden, ist das Signal Rt5 gleichzeitig mit dem Signal Ms2 zu geben. Dieses Signal wird an einem Form- oder Rangiersignal auf dem entsprechenden Gleis gegeben. Das Schieben darf nicht schneller als 15 km/h erfolgen. Das Signal Rt5 wird nur an beleuchteten Rangiersignalen verwendet.
|
- Auf den Fotos mit den Rt2- und Rt4-Signalen kann man deren „Spiegelbild“ sehen, wodurch man erkennen kann, wo sich die Vorder- und Rückseite der Disc befinden.
d. Lichtbarriereschilde
d. Absperrschilde, die derzeit als Wegweisersignale verwendet werden
An Bahnhöfen in der Nähe von Gleisen, auf denen Züge üblicherweise nur einfuhren, wurden früher Schrankensignale eingesetzt. Meist handelte es sich dabei um Zweikammersignale (rot und mattweiß), abgekürzt „Tz“, mit einer fortlaufenden Nummer, die die Streckenlänge angab. Heute werden sie als Formsignale bezeichnet. Kann das Schrankensignal jedoch „Ms2 – Rangieren erlaubt“ signalisieren, muss unter dem Signalnamen ein Schild mit dem schwarzen Buchstaben „m“ angebracht werden. Die mattweiße Kammer dient der Anzeige des Rangierens. In begründeten Fällen kann das Signal jedoch, wenn sich hinter dem Weichenkopf ein Gruppenabfahrsignal befindet, nach dem Signal für das Gruppenabfahrsignal ein weiteres Signal (ein mattweißes Blinklicht) ausgeben, das dem Zug die Weiterfahrt zum Gruppenabfahrsignal erlaubt. Ist das Signal mit einem mattweißen Blinklichtsystem ausgestattet, kann auch ein Ersatzsignal angezeigt werden. Darüber hinaus können Schrankensignale als permanente Gleissperrsignale (Einkammersignal mit rotem Licht) verwendet werden.
Die ehemaligen Lichtschranken wurden inzwischen in Semaphoren umbenannt und dienen als Wegweiser-Semaphoren oder Abfahrts-Semaphoren, die sich auf die Gruppenabfahrts-Semaphore beziehen.
| Signale, die von ehemaligen Lichtschranken, ehemaligen Signalzeichen übertragen wurden
|



S1
"Halt"
Ein dauerhaft rotes Licht am Signalsignal
Signal S1 befiehlt dem Zug, anzuhalten und vor dem Formsignal zu manövrieren.
|



Ms2
Rangieren erlaubt
Ein mattes weißes Licht am Signalzeichen
|



Sz
Ersatzsignal
Weitere Informationen zum Ersatzsignal finden Sie im folgenden Abschnitt.
|



Zugfahrten nach Gruppenabfahrtssignal sind zulässig.
Ein weißes Licht blinkt auf dem Signalsignal.
|
Ersatzsignal
Ersatzsignal „Sz“ – Sie können ein Semaphorsignal, das das Signal Sr1 oder S1 „Stopp“ oder ein fragliches Signal anzeigt, oder ein unbeleuchtetes Semaphorsignal oder ein Ersatzsignal mit nur einer weißen Lichtoptik passieren – ohne schriftlichen Befehl.
Ein schwaches, weißes Blinklicht an einem Signalmast, entweder an einem unbeleuchteten Signalmast oder auf einem separaten Sockel.
Der sogenannte Weihnachtsbaum+Sh
Das Ersatzsignal ermöglicht:
a) Fahrt zum nächsten Signalzeichen, Schrankensignal, Standort des D1-Haltesignals,
b) Die Fahrt darf mit einer Geschwindigkeit von höchstens 40 km/h erfolgen und erfordert kein Anhalten; der Lokführer sollte jedoch die Fahrgeschwindigkeit so anpassen, dass er den Zug jederzeit anhalten kann, falls er plötzlich ein Hindernis bemerkt; beim Einfahren in eine Strecke ohne automatische Sperrung ist die Fahrt mit einer Geschwindigkeit von bis zu 40 km/h innerhalb der Grenzen des Verkehrskontrollpunkts zulässig.
Die Abfahrt eines Zuges auf einer Strecke mit automatischer Sperrung aufgrund eines Ersatzsignals, einer schriftlichen Anweisung an das Zugpersonal oder einer Übermittlung über Kommunikationsgeräte sollte mit besonderer Vorsicht erfolgen, damit der Lokführer den Zug jederzeit anhalten kann, falls er plötzlich ein Hindernis bemerkt, und die Geschwindigkeit des Zuges darf 20 km/h nicht überschreiten; der Zug muss vorsichtig weiterfahren, bis die Zugspitze das Signal passiert hat, das die Durchfahrt erlaubt, es sei denn, der Lokführer hat eine schriftliche Anweisung erhalten, die ihn darüber informiert, dass die automatischen Sperrsignale ungültig sind.
Gleissperrsignale
Barriereschilde
Gleissperrsignale werden an Schranken, Entgleisungsanlagen, Drehscheiben, Gleiswaagen, Weichen, Wasserradkränen und Haltebrücken eingesetzt.
| Durch Barriereschilde übertragene Signale
|
Z1
"Halt"
Eine schwarze horizontale Linie auf einem weißen runden Schild
Das Signal Z1 am Schrankensignal gilt sowohl für Rangier- als auch für Zugfahrten und weist den Zug bzw. das Rangierfahrzeug an, vor diesem Signal anzuhalten.
|
Z2
Fahren erlaubt
Eine schwarze diagonale Linie, die in einem Winkel von 45° nach rechts oben verläuft, vor dem Hintergrund eines weißen runden Schildes
Das Signal Z2 am Schrankensignal erlaubt Rangierfahrzeugen die Durchfahrt an diesem Signal vorbei.
|
- Ein vor dem Schrankensignal Z1 „Halt“ stehengebliebener Zug darf auf Anweisung weiterfahren, wenn diese Anweisung über Kommunikationsgeräte an die Zugbesatzung übermittelt wird.
- Der Rangierwagen darf das Schrankensignal passieren, wenn das Signal Z2 „Fahrt erlaubt“ angezeigt wird, und wenn es nicht möglich ist, dieses Signal am Schild zu stellen, wenn ein autorisierter Mitarbeiter die Erlaubnis zur Durchfahrt erteilt, das Signal Z1 „Halt“ am Schrankensignal anzeigt und zusätzlich das Signal Rm1 „An mich“ oder Rm2 „Von mir“ gibt.
- Bei Gleisen, die mit einem Prellbock enden, wird auf der rechten Seite des Gleises, in Fahrtrichtung blickend, an der Stelle, an der der mit Sand bedeckte Abschnitt beginnt, ein Schrankensignal mit der permanenten Anzeige Z1 „Halt“ oder ein Lichtsignal mit der permanenten Anzeige S1 „Halt“ angebracht; bei Rampen wird es auf der rechten Seite des Gleises in Höhe des Pufferbalkens des Prellbocks angebracht.
Entgleisungsanlagen, Drehscheiben, Waagen, Radsatzwechselstellen
| Von Lichtlaternensignale ausgesendete Signale
|
Z1wk, Z1o, Z1wg
Z1wk - Halt, Entgleisungsvorrichtung auf der Strecke
Z1o, Z1wg - Halt, Einfahrt verboten
Eine schwarze horizontale Linie auf einem weißen runden Schild
|
Z2wk, Z2o, Z2wg
Z2wk – Entgleisungsvorrichtung aus dem Gleis entfernt
Z2o, Z2wg - Einfahrt zugelassen
Eine schwarze vertikale Linie auf einem weißen runden Schild
|
Z1p
Halt! Einfahrt für Fahrzeuge mit nicht rutschenden Rädern verboten.
Ein schwarzer horizontaler Strich auf einem weißen runden Schild, darunter ein großes weißes N.
Das Signal Z1p bedeutet, dass Schienenfahrzeuge mit nicht gleitenden Rädern oder Radsätzen nicht auf das Zufahrtsgleis zum Wechselbahnhof hinter diesem Signal einfahren dürfen.
|
Z1wk
Z1wk - Halt, Entgleisungsvorrichtung auf der Strecke
Zwei milchige Lichter an der Laterne, horizontal angeordnet
Rückseite des Z1wk-Signals.
|
Z2wk
Z2wk – Entgleisungsvorrichtung aus dem Gleis entfernt
Zwei milchige Lichter an der Laterne, vertikal angeordnet
Rückseite des Z2wk-Signals.
|
Wasserkräne
Signale, die derzeit nicht im Signalhandbuch enthalten sind – Ungültige/Historische Signale
| Signale, die von Leuchttürmen auf Wasserkränen ausgesendet werden
|
Z1z
"Anhalten, Vorbeifahren am Kran verboten
Tagzeichen - Der Kranarm ist senkrecht zur Schienenachse positioniert.
Nachtzeichen - Das rote Licht der Laterne, die am Kranarm angebracht war
|
Z2z
Die Durchfahrt am Kran vorbei ist gestattet.
Tagzeichen - Der Kranarm ist parallel zur Schienenachse positioniert.
Nachtzeichen - Das weiße Licht der Laterne, die am Kranarm angebracht war
|
Stopp- und Geschwindigkeitsreduzierungssignale
Stoppsignale
| Stoppsignale
|
DO
Hinter dem Warnschild befindet sich ein Stoppschild.
Tagzeichen - Stationäres rundes orangefarbenes Zifferblatt mit schwarzem Ring und weißem Rand
Nachtzeichen - Orangefarbenes Licht am Mast unterhalb des Schildes
Ein stationäres mobiles Warnschild weist darauf hin, dass sich innerhalb des um 200 m erhöhten Bremswegs ein Stoppschild mit D1-Signal befindet; das W1-Signal befindet sich nicht vor dem mobilen Warnschild.
|
D1
"Halt" als Stoppschild gegeben
Tagzeichen - Rechteckiger roter Schild mit weißem Rand
Nachtzeichen - Rotes Licht in der Mitte über dem Signalschirm
|
Das D1-Haltesignal dient zur Kennzeichnung einer Stelle, an der aus irgendeinem Grund ein Zug oder ein Rangierzug angehalten werden muss und an dieser Stelle kein Formsignal oder Gleissperrsignal vorhanden ist oder es unmöglich ist, ein Fahrverbotssignal an dem dort aufgestellten Signal zu stellen, insbesondere:
- wenn der Zustand der Gleise oder ein Hindernis die Sicherheit des Eisenbahnverkehrs gefährdet;
- wenn das "Halt"-Signal am Signalmast oder an der Schranke nicht zurückgesetzt werden kann;
- wenn das Signal vorübergehend fehlt;
- im Falle der Sperrung einer Strecke oder eines Bahnhofsgleises oder eines Teils davon;
- wenn die Schrankenscheibe in der Position „Durchfahrt erlaubt“ verriegelt ist;
- Um auf den Gleisen abgestellte Gleisbaumaschinen vor dem Überfahren durch rollendes Material zu schützen, wird in diesem Fall ein Anschlagschild in einem Abstand von 1 bis 3 m vor der Entgleisungsanlage angebracht, um die auf den Gleisen stehenden Gleisbaumaschinen zu schützen.
In den unter Punkt 2 und 3 genannten Fällen wird das D1-Signal vor dem Signal bzw. an der Stelle, an der sich das Signal befindet, aufgestellt.
Das Signal D1 wird auch an Strecken verwendet, um eine Stelle zu kennzeichnen, an der eine Geschwindigkeitsbegrenzung von weniger als 10 km/h gilt.
Geschwindigkeitsreduzierungssignal
Signal D6 und Anzeige W6a
Anzeige W14a markiert den Beginn der Geschwindigkeitsbegrenzung
Signal D6 „Langsam fahren“ bedeutet, dass sich innerhalb des Bremswegs ein Streckenabschnitt befindet, auf dem der Zug langsamer als die planmäßige Geschwindigkeit fahren muss. Wurde der Lokführer nicht zuvor über die zulässige Geschwindigkeit bei Signal D6 informiert und ist diese Geschwindigkeit nicht auf dem Signal angegeben, ist die Geschwindigkeit auf 20 km/h zu reduzieren.
W14-Anzeigen befinden sich am Anfang und Ende des Streckenabschnitts, auf dem die Geschwindigkeitsbegrenzung gilt.
Signale von autorisierten Personen
Stoppsignale
Folgende von befugten Personen gegebene Stoppsignale werden verwendet:
| Stoppsignale
|
D2
""Halt" von Hand gegeben
Tagzeichen - Einen Kreis mit einer entrollten Flagge oder einem anderen Gegenstand oder mit der Hand zeichnen
Nachtzeichen - Einen Kreis mit einer Handsignallampe mit weißem oder rotem Licht oder einem anderen leuchtenden Objekt ziehen
Das Signal sollte nach Möglichkeit von der Fahrerseite aus gegeben werden.
|
D3
"„Halt“-Pfeifsignal
Drei kurze Töne in schneller Folge, mehrmals wiederholt
|
Die Signale D2 und D3 sind gleichzeitig mit dem Haltesignal bzw. dem manuellen Haltesignal zu ertönen. Besteht Unsicherheit darüber, ob das Zugpersonal das tragbare Haltesignal D1 oder das manuelle Haltesignal D2 wahrnimmt, ist beim Annähern und Passieren des Zuges gleichzeitig das akustische Haltesignal D3 zu ertönen.
Während der Manöver muss das „Halt“-Signal gleichzeitig manuell mit einer gelben Fahne und akustisch (Signal Rm4) gegeben werden.
Das D2-Haltesignal, das manuell und gegebenenfalls akustisch (D3-Signal) gegeben wird, kommt zum Einsatz, wenn der Zug angehalten werden muss und die Verwendung anderer Haltesignale nicht möglich oder erforderlich ist, insbesondere wenn:
- Die Notwendigkeit, die Geschwindigkeit aufgrund des Gleiszustands zu reduzieren, tritt plötzlich ein und das Signal „Langsam fahren“ kann nicht gegeben werden;
- Der Lokführer eines sich nähernden oder vorbeifahrenden Zuges gibt per Hand oder Ton das Signal „Halt“.
- Es wird eine Unregelmäßigkeit bei einem sich nähernden oder vorbeifahrenden Zug, Hilfsfahrzeug oder Rangierfahrzeug festgestellt, die bei der weiteren Fahrt die Verkehrssicherheit gefährden oder Sachschäden verursachen könnte;
- Der Zug fährt auf einer gesperrten Strecke ohne vorherige Benachrichtigung der Bahnhöfe;
- Bei einer zweigleisigen Strecke fährt der Zug auf dem Gleis in entgegengesetzter Richtung zur Hauptstrecke, ohne die Bahnübergänge vorher zu melden;
- Bei eingeschränkter Sicht werden alle erforderlichen Lichter an der Vorderseite des Zuges oder des Hilfsfahrzeugs ausgeschaltet;
- Es befinden sich Menschen oder große Tiere auf der Strecke, die Gefahr laufen, überfahren zu werden.
Das von einem der Zugführer gegebene „Halt“-Signal sollte von den anderen Zugführern in Richtung des vorderen Zugteils und bei Zügen mit einer Schiebelokomotive auch in Richtung des hinteren Zugteils wiederholt werden.
Bei Zügen mit kombinierter Bremse sollte das Zugführerteam, wenn es Hindernisse bemerkt, anstatt das Signal „Halt“ zu geben, den Zug mit der kombinierten Bremse anhalten.
Handzeichen und akustische Signale müssen so lange wiederholt werden, bis das Zugpersonal ihnen Folge leistet.
Rangiersignale
Handzeichen in TD2
| Rangiersignale
|
Rm1
Zu Mir
Zwei lange Töne, begleitet von einer Pfeife oder Horn, und zwar gleichzeitig:
Tagzeichen - Eine gelbe Signalfahne oder eine sich horizontal bewegende Hand
Nachtzeichen - Horizontale Bewegung mit Taschenlampe und weißem Licht für Handsignale
Sygnał "Do mnie" oznacza, że należy jechać w kierunku do dającego sygnał.
|
Rm2
Ode mnie
Jeden długi ton gwizdkiem lub trąbką i jednocześnie:
Dzienny - Chorągiewka sygnałowa koloru żółtego lub ręka poruszana pionowo
Nocny - Ręczna latarka sygnałowa z białym światłem poruszana pionowo
Sygnał "Ode mnie" oznacza, że należy jechać w kierunku do dającego sygnał.
W przypadku gdy odebranie sygnału "Do mnie" lub "Ode mnie " jest niemożliwe lub utrudnione, to sygnał ten można zastąpić słowami "jechać w kierunku...", przekazanymi za pomocą urządzeń łączności.
|
Rm3
Zwolnić
Kilka przeciągłych tonów gwizdkiem lub trąbką i jednocześnie:
Dzienny - Chorągiewka sygnałowa koloru żółtego lub ręka poruszana powolnym ruchem po łuku do góry i na dół
Nocny - Ręczna latarka sygnałowa z białym światłem poruszana powolnym ruchem po łuku do góry i na dół
|
Rm4
Stój
Trzy krótkie szybko po sobie następujące tony gwizdkiem lub trąbką kilkakrotnie powtórzone i jednocześnie:
Dzienny - Zataczanie okręgu rozwiniętą chorągiewką, innym przedmiotem lub ręką
Nocny - Zataczanie okręgu ręczną latarką sygnałową ze światłem białym
|
Rm5
Odrzucić
Dwa długie i jeden krótki ton gwizdkiem lub trąbką i jednocześnie:
Dzienny - Chorągiewka sygnałowa koloru żółtego lub ręka poruszana dwukrotnie poziomo, a następnie pionowo do góry i szybko na dół
Nocny - Ręczna latarka sygnałowa z białym światłem poruszana dwukrotnie poziomo, a następnie pionowo do góry i szybko na dół
|
Rm6
Docisnąć
Dwa krótkie tony gwizdkiem i jednocześnie:
Dzienny - Kilkakrotne zbliżenie do siebie wyciągniętych poziomo przed siebie rąk
Nocny - Białe światło ręcznej latarki sygnałowej przerywane w krótkich odstępach czasu skierowane w stronę maszynisty
Sygnał Rm6 oznacza, że należy nacisnąć na tabor kolejowy w celu sprzęgnięcia lub rozprzęgnięcia.
|
Sygnały dawane gwizdawką lub syreną pojazdu kolejowego
- Jeżeli na przodzie pociągu są dwie lokomotywy, wówczas sygnały gwizdawką lub syreną lokomotywy daje maszynista pierwszej lokomotywy.
- Sygnały na zatrzymanie pociągu daje maszynista dowolnej lokomotywy.
- W przypadku, gdy przestała działać gwizdawka lub syrena lokomotywy, dalsza jazda pociągu powinna odbywać się z zachowaniem największej ostrożności.
- Podczas mgły lub zamieci utrudniającej widoczność należy w razie zepsucia się gwizdawki lub syreny lokomotywy dojechać do najbliższej stacji ze zmniejszoną prędkością i zażądać lokomotywy pomocniczej.
Warnungssignale
Man verwendet folgende Warnungssignale:
Rp1 - Baczność
Jeden długi ton gwizdawką lub syreną lokomotywy
Sygnał Rp1 "Baczność" maszynista daje:
- w razie konieczności zwrócenia uwagi pracowników kolejowych, podróżnych lub innych osób znajdujących się na torze lub w jego pobliżu;
- po zatrzymaniu pociągu przed semaforem wjazdowym lub odstępowym nadającym sygnał "Stój", wątpliwy lub nieoświetlony albo białe światło przy zbitym szkle sygnałowym, z wyjątkiem semafora odstępowego blokady samoczynnej, jeżeli maszynista nie może porozumieć się z dyżurnym ruchu za pomocą środków łączności;
- na wezwanie kierownika pociągu, przed odjazdem pociągu pasażerskiego zatrzymanego na szlaku;
- przed każdym ruszeniem podczas pracy pociągu technologicznego, maszyny torowej i pojazdu pomocniczego, w celu ostrzeżenia robotników pracujących na torze lub obok niego;
- przed wskaźnikami W6, W6a, W6b i W7 oraz kilkakrotnie na odcinku od wskaźnika W6b do przejazdu, a ponadto podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych - po minięciu wskaźnika W6a przy zbliżaniu się do przejazdu; na odcinku od miejsca ustawienia wskaźnika do momentu minięcia przejazdu przez czoło pojazdu kolejowego maszynista pojazdu kolejowego podaje sygnał Rp1 "Baczność";
- przed każdym ruszeniem z miejsca pociągu towarowego z ludźmi;
- przed każdym ruszeniem z postoju niepilotowanego manewrującego pojazdu trakcyjnego, gdy jazda manewrowa odbywa się na polecenie dyżurnego ruchu, nastawniczego lub zwrotnicowego;
- jeżeli prowadzący pojazd kolejowy z napędem zauważy, że rogatki nie są zamknięte i nie ma pracownika strzegącego przejazd;
- gdy tarcza ostrzegawcza przejazdowa wskazuje sygnał Osp1, sygnał wątpliwy lub jest ciemna.
Sygnały Rp2 i Rp3 obecnie są nie ujęte w instrukcji sygnalizacji - Sygnały wycofane / historyczne
Rp2 - Osłonić pociąg
Cztery długie tony gwizdawką lub syreną lokomotywy powtarzane kilkakrotnie
Sygnał Rp2 "Osłonić pociąg" daje maszynista, gdy zajdzie potrzeba osłonięcia pociągu na szlaku.
Rp3 - Usunąć osłonę i wrócić do pociągu
Jeden długi, jeden krótki i jeden długi ton gwizdawką lub syreną lokomotywy
Sygnały hamowania
Jeżeli przy hamowaniu pociągu potrzebne jest współdziałanie drużyny konduktorskiej, stosuje się następujące sygnały:
| Sygnały hamowania
|
Rp4
Hamować średnio
Jeden krótki ton gwizdawką lub syreną lokomotywy
|
Rp5
Hamować
Trzy długie szybko po sobie następujące tony gwizdawką lub syreną lokomotywy
|
Rp6
Odhamować średnio
Jeden długi, jeden krótki ton gwizdawką lub syreną lokomotywy
|
Rp7
Odhamować
Dwa długie tony gwizdawką lub syreną lokomotywy
|
Rp8
Rozpocząć popychanie
Dwa krótkie tony gwizdawką lub syreną lokomotywy
|
Rp9
Przerwać popychanie, pozostać przy pociągu
Jeden krótki, jeden długi ton gwizdawką lub syreną lokomotywy
|
Rp10
Dalsze popychanie nie jest potrzebne. odjechać od pociągu
Cztery krótkie tony gwizdawką lub syreną lokomotywy
|
Jeżeli wszystkie lokomotywy ciągnące i popychające wyposażone są w sprawne urządzenia radiołączności, maszyniści mogą porozumiewać się za pomocą tych urządzeń. W takim przypadku można nie stosować sygnałów Rp8, Rp9 i Rp10 podawanych gwizdawką lub syreną lokomotywy.
Sygnały przy wyprawianiu i przepuszczaniu pociągów
Sygnały podawane przy odjeździe pociągów
Przy odjeździe pociągów pasażerskich stosuje się następujące sygnały:
| Sygnały podawane przy odjeździe pociągów
|
Rp11
Wsiadać
Jeden długi ton gwizdkiem
Sygnał Rp11 "Wsiadać" podaje drużyna konduktorska przed odjazdem pociągów pasażerskich.
|
Rp12
Gotów do odjazdu
Dzienny - Podniesiona chorągiewka koloru żółtego
Nocny - Podniesienie ręcznej latarki sygnałowej z białym światłem
Sygnał Rp12 "Gotów do odjazdu" stosuje się przed odjazdem pociągów z wieloosobową drużyną konduktorską;
|
Rp13
Pociąg nr... gotów do odjazdu
Sygnał ten kierownik pociągu przekazuje słownie lub za pomocą urządzeń łączności do maszynisty; stosuje się go przed odjazdem pociągów zestawionych z zespołów trakcyjnych lub wagonów silnikowych w przypadku, gdy urządzenia do sterowania drzwiami i sygnałem dźwiękowym ostrzegającym podróżnych znajdują się na pulpicie w kabinie maszynisty lub zamykanie drzwi pojazdu kolejowego przy wymianie podróżnych jest zapewnione, a zamykanie drzwi pojazdu kolejowego jest przekazywane kierującemu pojazdem kolejowym z napędem za pomocą urządzeń technicznych.
|
Rp14
Odjazd pociągów pasażerskich
Dzienny - Ręka podniesiona do góry przez kierownika pociągu lub konduktora znajdującego się najbliżej lokomotywy, zwróconego w kierunku maszynisty, oraz wypowiedziane głośno słowo "Odjazd"
Nocny - Podniesienie do góry i poruszanie pionowo ręcznej latarki sygnałowej z białym światłem zwróconym w kierunku maszynisty przez kierownika pociągu lub konduktora znajdującego się najbliżej maszynisty oraz wypowiedziane głośno słowo "Odjazd"
W pociągach wyposażonych w sterowane przez kierownika pociągu urządzenia sygnałowe do dawania sygnału "Odjazd" sygnał ten podaje się za pomocą tych urządzeń.
|
Sygnały podawane przez dyżurnego ruchu
Stosuje się następujące sygnały podawane przez dyżurnego ruchu:
| Sygnały podawane przez dyżurnego ruchu
|
Rd1
Nakaz jazdy
Dzienny - Okrągła biała tarczka z zieloną obwódką poruszana pionowo
Nocny - Ręczna latarka sygnałowa z zielonym światłem poruszana pionowo
Sygnał Rd1 "Nakaz jazdy" przy wyprawianiu pociągów podaje dyżurny ruchu, a przy przepuszczaniu pociągów - dyżurny ruchu lub nastawniczy na każdorazowe polecenie dyżurnego ruchu, wtedy gdy jest to wymagane odpowiednimi przepisami lub instrukcjami.
|
Rd2
Stosować skrócony czas jazdy
Trójkątna tarczka pomalowana z obu stron na kolor biały z czerwoną obwódką i czarną literą "S", pokazywana w kierunku zbliżającego się pociągu
Sygnał Rd2 oznacza, że należy stosować skrócony czas jazdy pociągu do następnego posterunku następczego.
Sygnał obecnie nie ujęty w instrukcji sygnalizacji
Sygnał wycofany / historyczny
|
Rd3
Wydłużyć czas jazdy
Prostokątna tarcza pomalowana z obu stron na kolor biały z czerwoną obwódką i czarną literą "W", pokazywana w kierunku zbliżającego się pociągu
Sygnał Rd3 oznacza, że należy wydłużyć czas jazdy pociągu do następnego posterunku następczego.
Sygnał obecnie nie ujęty w instrukcji sygnalizacji
Sygnał wycofany / historyczny
|
Rd4
Powiadomienie dróżników przejazdowych o odjeździe pociągu
Jeden długi dźwięk dawany dzwonkiem aparatu telefonicznego - dla pociągu kierunku nieparzystego, zaś dwa długie dźwięki - dla pociągu kierunku parzystego
Sygnały te służą do zawiadamiania dróżników przejazdowych o mającym nastąpić odjeździe pociągu.
Na szlaku wielotorowym dla toru trzeciego lub drugiej pary torów, stosownie do potrzeby, dyrekcja okręgu infrastruktury kolejowej może ustalić:
- oddzielne łącze strażnicowe, którego dzwonki (lub inne urządzenia) wydają dźwięk różniącym się tonem od dźwięków dzwonków innego łącza strażnicowego;
- powiadamianie o odjeździe pociągu jednym lub dwoma długimi dźwiękami (zależne od kierunku jazdy pociągu), uzupełnione jednym krótkim dźwiękiem.
Sygnał obecnie nie ujęty w instrukcji sygnalizacji
|
Sygnały Rd2, Rd3 i Rd4 podaje dyżurny ruchu lub na jego polecenie wyznaczony pracownik.
Sygnał Rd4 podaje się bezpośrednio przed odjazdem pociągu.
Sygnały przy próbie hamulców
Przy próbie hamulców zespolonych stosuje się sygnały ręczne lub świetlne dawane za pomocą umieszczonego obok torów lub zawieszonego nad torami urządzenia z trzema latarniami w jednym pionie. Sygnały ręczne dawane są w stronę biorącego udział w próbie hamulców zespolonych maszynisty lokomotywy lub pracownika obsługującego urządzenia stałe.
Przy próbie hamulców zespolonych stosuje się następujące sygnały:
| Sygnały podawane podczas próby hamulca
|
Rh1 i Rhs1
Zahamować
Dzienny Rh1 - Wyciągnięte ręce składane nad głową z zakreśleniem półkola
Nocny Rh1 - Ręczna latarka sygnałowa z białym światłem poruszana od dołu łukiem do góry i następnie opuszczana pionowo w dół
Dzienny i nocny Rhs1 - Jedno światło matowobiałe
|
Rh2 i Rhs2
Odhamować
Dzienny Rh2 - Wyciągnięta ręka poruszana po łuku nad głową
Nocny Rh2 - Ręczna latarka sygnałowa z białym światłem poruszana po łuku nad głową
Dzienny i nocny Rhs2 - Dwa światła matowobiałe
|

Rh3 i Rhs3
Hamulce w porządku
Dzienny Rh3 - Ręka wyciągnięta nad głową, trzymana pionowo
Nocny Rh3 - Ręczna latarka sygnałowa z białym światłem trzymana pionowo nad głową
Dzienny i nocny Rhs3 - Trzy światła matowobiałe
|
Sygnały podawane przez dróżnika przejazdowego
Stosuje się następujące sygnały podawane przez dróżnika przejazdowego:
| Sygnały podawane przez dróżnika przejazdowego
|
D7
"Stój"
Dzienny - Tarcza do zatrzymania pojazdów, która ma kształt czerwonego koła z białym obrzeżem podniesiona do góry w kierunku nadjeżdżającego pojazdu
Nocny - Podniesienie i poruszanie powoli pionowo ręcznej latarki sygnałowej z czerwonym światłem, zwróconym w kierunku nadjeżdżającego pojazdu
Sygnał D7 "Stój" dawany przez dróżnika przejazdowego w celu zatrzymania pojazdów drogowych zbliżających się do przejazdu.
|
D8
Dróżnik obecny na przejeździe
Dzienny - Dróżnik stoi na przejeździe w miejscu wyznaczonym regulaminem obsługi przejazdu, trzymając w ręce pionowo do góry chorągiewkę sygnałową koloru żółtego w ten sposób, aby być widocznym dla maszynisty zbliżającego się pociągu lub kierującego pojazdem kolejowym
Nocny - Dróżnik przejazdowy porusza powoli pionowo ręczną latarka sygnałową z białym światłem, tak aby sygnał był widoczny dla maszynisty zbliżającego się pociągu lub kierującego pojazdem kolejowym
|
Sygnały na pojazdach kolejowych
Sygnały na pociągach
Na pociągach i innych pojazdach kolejowych stosuje się następujące sygnały:
| Sygnały na pociągach i innych pojazdach kolejowych
|
Pc1
Oznaczenie czoła pociągu lub innego pojazdu kolejowego jadącego na szlaku jednotorowym, w kierunku zasadniczym po torze szlaku dwutorowego lub w dowolnym kierunku po torze szlaku dwu- i wielotorowego z dwukierunkową blokadą liniową
Dwa lub trzy białe światła na przodzie pociągu, pojazdu trakcyjnego jadącego luzem, ciężkiego pojazdu pomocniczego (oddziaływającego na urządzenia SRK), maszyny torowej
|
Pc2
Oznaczenie czoła pociągu lub innego pojazdu kolejowego jadącego w kierunku przeciwnym do zasadniczego po torze szlaku dwutorowego bez dwukierunkowej blokady liniowej
Dwa lub trzy, z których górne i prawe w kierunku jazdy są białe, lewe zaś czerwone, na przodzie pociągu
|
Pc3
Oznaczenie czoła pociągu z pługiem odśnieżnym
Dwa białe światła na przodzie pociągu oraz trzecia oświetlona latarnia z ukośnym białym krzyżem umieszczona w górnej części czoła lokomotywy lub na wierzchołku pługa, gdy pług znajduje się przed lokomotywą
|
Pc4
Oznaczenie czoła pociągu jadącego wagonami naprzód
Dzienny - Dwie tarcze lub dwie latarnie z obrazem tarczy na obudowie na czołowej ścianie pierwszego wagonu; tarcze są prostokątne i podzielone na cztery trójkąty, z których górny i dolny są czerwone, oba zaś boczne - żółte lub białe; powierzchnia tarczy powinna być odblaskowa.
Dzienny i nocny - Dwa białe światła na czołowej ścianie pierwszego wagonu
|
Pc5
Oznaczenie końca pociągu lub innego pojazdu kolejowego
Dzienny - Dwie tarcze lub dwie latarnie z obrazem tarczy na obudowie na czołowej ścianie pierwszego wagonu; tarcze są prostokątne i podzielone na cztery trójkąty, z których górny i dolny są czerwone, oba zaś boczne - żółte lub białe; powierzchnia tarczy powinna być odblaskowa.
Dzienny i nocny - Dwa światła czerwone ciągłe lub dwa światła czerwone migające na tylnej ścianie ostatniego pojazdu kolejowego w składzie pociągu lub innego pojazdu kolejowego
|
Pc6
Oznaczenie czoła pociągu z jednoosobową obsadą pojazdu trakcyjnego, zatrzymanego z niewiadomej przyczyny na torze szlaku dwu - lub wielotorowego
Jedno górne światło białe i dwa dolne światła czerwone na czole pociągu
Sygnał Pc6 podaje maszynista pociągu bez drużyny konduktorskiej z jednoosobową obsadą pojazdu trakcyjnego w przypadku zatrzymania się pociągu z niewiadomej przyczyny na torze szlaku dwu- lub wielotorowego przed udaniem się wzdłuż pociągu, w celu ustalenia przyczyny jego zatrzymania.
|
Sygnały Pc1, Pc2, Pc3, Pc4 i Pc5, podawane światłami i tarczami, stosuje się do oznaczania czoła i końca pociągu i innych pojazdów kolejowych kursujących na zasadach ustalonych dla pociągów. Dla pociągów towarowych dopuszcza się stosowanie w ciągu całej doby dziennego sygnału Pc5 podawanego za pomocą tarcz odblaskowych.
Osygnalizowania czoła pociągu prowadzącego pojazdem kolejowym wyposażonym w górne światło należy dokonywać trzema światłami przy sygnałach Pc1 i Pc2.
Sygnał Pc4 stosuje się przy pociągach pchanych, niemających na czole czynnej kabiny sterowniczej. na pchanych pociągach bocznicowych może być stosowane w nocy jedno światło białe na czołowym wagonie, a w dzień można nie stosować żadnego sygnału. Do osygnalizowania czoła pociągów, w których pierwszy wagon ma czynna kabinę sterowniczą, w szczególności zespołów trakcyjnych, wagonów doczepnych z kabiną maszynisty, należy stosować odpowiednio sygnały Pc1 i Pc2.
Na pociągu popychanym, w którym popychacz jest sprzęgnięty lub nie jest sprzęgnięty ze składem, na tylnej ścianie ostatniego wagonu umieszcza się sygnał Pc5. Na czole pierwszej lokomotywy popychającej stosuje się sygnał Pc1, przy czym w dzień można nie stosować żadnego sygnału, a na tylnej ścianie ostatniej lokomotywy popychającej sygnał Pc5. Przy jeździe powrotnej lokomotywy popychającej zmienia się sygnały na czole i tylnej ścianie lokomotywy, przy czym na czole powracającej lokomotywy na szlaku jednotorowym stosuje się sygnał Pc1, natomiast na torze szlaku dwu- i wielotorowego:
- jeżeli tor jest wyposażony w dwukierunkową blokadę liniową - stosuje się sygnał Pc1,
- jeżeli na torze nie ma dwukierunkowej blokady liniowej, przy jeździe w kierunku zasadniczym stosuje się sygnał Pc1, natomiast przy jeździe w kierunku przeciwnym do zasadniczego - stosuje się sygnał Pc2.
Na pociągach jadących po torze zamkniętym linii kolejowej dwutorowej w porze nocnej należy stosować sygnały Pc1, zarówno dla oznaczenia czoła, jak i końca pociągu.
Jeżeli pociąg cofa się ze szlaku do stacji, to nie należy zmieniać sygnałów na czole i na końcu pociągu.
Sygnały na taborze
Na taborze kolejowym stosuje się następujące sygnały:
| Sygnały na taborze kolejowym
|
Tb1
Oznaczenie przodu i tyłu pojazdu trakcyjnego wykonującego manewry
Z przodu i tyłu po jednym białym świetle od strony czynnego stanowiska maszynisty
Sygnał Tb1 stosuje się do oznaczenia przodu i tyłu wszelkich manewrujących pojazdów kolejowych z napędem.
|
Tb2
Oznaczenie wagonów pocztowych z funkcjonariuszami, wagonów restauracyjnych, sypialnych, jak również innych wagonów specjalnego przeznaczenia oraz wagonów z podróżnymi na stacji, jeżeli te wagony nie są złączone z pociągiem
Dzienny - Po jednej niebieskiej chorągiewce umieszczonej na każdej ścianie szczytowej wagonu
Dzienny i nocny - Po jednym lub po dwa niebieskie światła na każdej ścianie szczytowej wagonu; dopuszcza się takie wykonanie latarń, żeby niebieskie światło było widoczne także z boku wagonu, lub umieszczone na bocznej ścianie dodatkowych świateł niebieskich
Sygnał oznaczenia wagonów specjalnego przeznaczenia można stosować na jednej ścianie szczytowej wagonu, jeżeli najechanie na wagon zagraża tylko z jednej strony.
|
Tb3
Oznaczenie wagonów pocztowych w pociągach podczas postoju, podczas załadowywania i wyładowywania poczty
Dzienny - Niebieska chorągiewka lub latarka z niebieskim światłem, świecąca na trzy strony, umieszczona na otwartych drzwiach wagonu
Nocny - Latarka z niebieskim światłem, świecąca na trzy strony, umieszczona na otwartych drzwiach wagonu
Dzienny i nocny - Lampy sygnałowe z niebieskim światłem wbudowane w boczne ściany wagonu
|
Sygnał Tb4 - Oznaczenie pojazdu pomocniczego
Dzienny i nocny - Od przodu dwa (nad każdą szyną) lub jedno (nad osią toru) światła białe, a od tyłu - czerwone
Sygnał Tb4 stosuje się do oznaczenia tych pojazdów pomocniczych, które nie kursują na zasadach ustalonych dla pociągów.
Sygnały na pociągach i wagonach skażonych
Do oznaczenia pociągów i wagonów skażonych środkami promieniotwórczymi, chemicznymi i biologicznymi stosuje się następujące sygnały:
| Sygnały na pociągach i wagonach skażonych
|
PcSp
Skażenie promieniotwórcze pociągu
Trójkątne chorągiewki koloru zielonego zawieszone z obu stron ściany szczytowej wagonu, na czole i na końcu pociągu
|
PcSb
Skażenie biologiczne pociągu
Trójkątne chorągiewki koloru brązowego zawieszone z obu stron ściany szczytowej wagonu, na czole i na końcu pociągu
|
PcSch
Skażenie chemiczne pociągu
Trójkątne chorągiewki koloru żółtego zawieszone z obu stron ściany szczytowej wagonu, na czole i na końcu pociągu
|
Sygnały alarmowe
Sygnały alarmowe ogólne i pożarowe
Stosuje się następujące sygnały alarmowe ogólne i pożarowe:
Sygnał A1 - "Alarm"
Dwa białe światła migające na czole lokomotywy i jednocześnie jeden długi i trzy krótkie dźwięki syreny lub gwizdawki lokomotywy, powtarzane kilkakrotnie, jeden długi i trzy krótkie dźwięki syreny warsztatowej, gwizdka lub syreny lokomotywy, trąbki, gwizdka lub dzwonka aparatu telefonicznego, powtarzane kilkakrotnie, przy czym przez pojęcie "gwizdawki lub syreny lokomotywy" należy rozumieć również sygnały dawane przez inne pojazdy wyposażone w urządzenia do dawania sygnałów dźwiękowych.
- sygnał alarmowy A1 podawany jest w celu powiadomienia pracowników kolejowych o istniejącym lub możliwym zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu, bezpieczeństwa osobistego pracowników, osób trzecich lub całości mienia kolejowego;
- sygnał alarmowy A1 podaje drużyna pojazdu trakcyjnego w przypadku zatrzymania się pociągu z niewiadomej przyczyny na torze szlaku dwu- lub wielotorowego bądź w razie stwierdzenia nieosygnalizowanej przeszkody do jazdy pociągu na torze szlakowym;
- sygnał alarmowy A1 należy podawać do czasu ustalenia, że nie ma przeszkody do jazdy po sąsiednich torach, bądź do czasu przepisowego osłonięcia przeszkody;
- po odebraniu sygnału alarmowego A1 drużyna pojazdu trakcyjnego innego pociągu jadącego na szlaku powinna tak regulować prędkość jazdy, aby pociąg mógł być zatrzymany przed napotkaną przeszkodą do jazdy;
- pracownicy mający przybory przeznaczone do dawania sygnałów dźwiękowych powinni powtarzać usłyszane sygnały alarmowe dźwiękowe do czasu rozpoczęcia akcji ratunkowej;
Sygnał A1r - "Alarm"
Przycisk plombowany automatycznego nadania sygnały A1r "Radio-Stop"
Kombinacja złożona z kolejno po sobie następujących trzech krótkich tonów, zróżnicowanych pod względem częstotliwości i powtarzanych cyklicznie:
- sygnał alarmowy A1r podawany jest w przypadku zaistnienia nagłego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu na linii kolejowej wyposażonej w sieć radiołączności pociągowej. Pracownik, który dowiedział się o wystąpieniu tego zagrożenia lub posiada o nim uzasadnione przypuszczenie i ma dostęp do radiotelefonu w sieci radiołączności pociągowej, powinien natychmiast nadać sygnał "Alarm" za pomocą radiotelefonu; nadanie sygnału "Alarm" nie zwalnia z obowiązku podjęcia działań zapobiegających wypadkowi lub zmniejszających jego skutki;
- sygnał A1r nadawany jest:
- automatycznie
- słownie, gdy radiotelefon nie jest przystosowany do nadawania sygnału "Alarm" automatycznie;
- automatyczne nadanie sygnału A1r następuje po wykonaniu przez obsługującego czynności ustalonych w instrukcji obsługi danego typu radiotelefonu; powoduje to samoczynne zahamowanie wszystkich pojazdów kolejowych z napędem, wyposażonych w urządzenia systemu "Radio-Stop", których radiotelefony odebrały sygnał "Alarm";
- słownie nadanie sygnału A1r następuje po wypowiedzeniu do mikrofonu, co najmniej pięć razy słowa "Alarm";
- prowadzący pojazdy kolejowe z napędem i pracownicy wyposażeni w radiotelefony przenośne po usłyszeniu sygnału A1r powinni natychmiast zatrzymać pojazd kolejowy, o ile nie nastąpiło to już samoczynnie;
- odebranie sygnału A1r nadanego automatycznie zobowiązuje wszystkich użytkowników, którzy go odebrali, do przełączenia radiotelefonu na kanał ratunkowy, w celu wyjaśnienia przyczyn nadania tego sygnału, a dyżurnych ruchu posterunków, na których odbywa się zmiana kanału radiołączności pociągowej, dodatkowo zobowiązuje do bezzwłocznego podjęcia działań mających na zeli zapobiegnięcie wypadkowi lub zmniejszenia jego skutków.
Sygnał A2 - "Pożar"
Jeden długi i dwa krótkie dźwięki syreny warsztatowej, gwizdawki lub syreny lokomotywy, gwizdawki kotła parowego, syreny alarmowej, trąbki sygnałowej lub gwizdka, powtarzane kilkakrotnie
- sygnał "Pożar" daje się w celu powiadomienia straży pożarnej i pracowników kolejowych o powstaniu pożaru na terenie kolejowym;
- pracownik kolejowy, który dostrzegł pożar, powinien rozpocząć podawanie sygnały "Pożar" i powiadomić straż pożarną; jeżeli pracownik ten nie ma przyrządu do dawania sygnałów dźwiękowych, powinien niezwłocznie zawiadomić o pożarze pracownika mającego odpowiedni przyrząd sygnałowy;
- maszyniści czynnych pojazdów trakcyjnych znajdujących się na terenie stacji oraz inni pracownicy powinni powtarzać sygnał pożarowy, a niezależnie od tego, pracownicy kolei powinni natychmiast powiadomić straż pożarną, zgodnie z postanowieniami regulaminu technicznego.
Sygnały o zagrożeniach
Stosuje się następujące sygnały o zagrożeniach:
Sygnał A3 - Ogłoszenie alarmu powietrznego dla stacji
Modulowany ton dźwiękowych urządzeń ostrzegających lokomotyw (10sekund dźwięku, 1 sekunda przerwy) trwający 3 minuty oraz nadawanie przez urządzenia radiofonii przewodowej komunikatu "Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm powietrzny dla stacji [wymienić nazwę stacji]", powtórzone trzykrotnie
Alarm powietrzny zarządza się w celu uprzedzenia pracowników o grożącym niebezpieczeństwie uderzeń z powietrza.
Sygnał A4 - Odwołanie alarmu powietrznego dla stacji
Ciągły ton dźwiękowych urządzeń ostrzegających lokomotywy, trwający nieprzerwanie 3 minuty oraz nadawanie przez urządzenia radiofonii przewodowej komunikatu "Uwaga! Uwaga! Odwołuję alarm powietrzny dla stacji [wymienić nazwę stacji]", powtórzony trzykrotnie
Odwołanie alarmu ogłasza się po ustąpieniu niebezpieczeństwa powodującego ogłoszenie alarmu.
Sygnał A5 - Podawanie sygnałów alarmu powietrznego pociągom na szlaku
Dzienny - Chorągiewka niebiesko-żółta
Nocny - Białe światło migające latarki ręcznej
Sygnał A6 - Potwierdzenie otrzymania sygnału alarmu powietrznego przez pociąg na szlaku
Modulowany ton dźwiękowych urządzeń ostrzegających lokomotyw (10sekund dźwięku, 1 sekunda przerwy) trwający 3 minuty
Sygnałem tym maszynista pociągu potwierdza zrozumienie otrzymanego sygnału alarmu powietrznego oraz powiadamia drużynę pociągową o odebraniu sygnału.
Sygnał A7 - Ogłoszenie alarmu o skażeniach dla stacji
Przerywany ton syreny lub gwizdawki lokomotywy (dźwiękowych urządzeń ostrzegających) (10sekund dźwięku, 15 sekund przerwy) trwający 3 minuty oraz nadawanie przez urządzenia radiofonii przewodowej komunikatu "Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm o skażeniach [wymienić rodzaj skażenia] dla stacji [wymienić nazwę stacji]", powtórzone trzykrotnie
Alarm o skażeniach zarządza się dla pracowników stacji kolejowych w celu ostrzeżenia o grożącym niebezpieczeństwie skażeń.
Sygnał A8 - Odwołanie alarmu o skażeniach dla stacji
Ciągły ton dźwiękowych urządzeń ostrzegających lokomotywy, trwający nieprzerwanie 3 minuty oraz nadawanie przez urządzenia radiofonii przewodowej komunikatu "Uwaga! Uwaga! Odwołuję alarm o skażeniach [wymienić rodzaj skażenia] dla stacji [wymienić nazwę stacji]", powtórzony trzykrotnie
Odwołanie alarmu o skażeniach dla stacji ma na celu powiadomienie pracowników o ustąpieniu niebezpieczeństwa skażenia.
Wskaźniki
Wskaźniki przekazują polecenia, nakazy i informacje związane z ruchem kolejowym za pomocą napisów i symboli umieszczonych na tablicach, wyświetlaczach przez latarnie lub inne układy świetlne, a także poprzez ustalony kształt i formę wskaźnika.
Wskaźniki zwrotnicowe
Wskaźniki zwrotnicowe służą do sygnalizowania aktualnego położenia zwrotnic rozjazdów zwyczajnych, łukowych jedno i dwustronnych oraz rozjazdów krzyżowych.
Wskaźniki zwrotnicowe wskazują położenie zwrotnicy jednakowo w dzień jak i w nocy.
Pojawienie się trzeciej strzały na latarni mechanicznej rozjazdu krzyżowego podwójnego wskazuje, że iglica nie przylega do opornicy i oznacza, że wjazd na zwrotnicę jest zabroniony.
| Wskaźniki rozjazdów zwyczajnych, łukowych i krzyżowych
|
Wz1
Jazda na wprost
Biały prostokąt na czarnym tle widoczny zarówno od strony ostrza iglic, jak i od strony krzyżownicy
Zwrotnica nastawiona w kierunku prostym lub przy rozjazdach łukowych jednostronnych w kierunku łuku o większym promieniu dla jazdy na ostrze lub z ostrza.
|
Wz2
Jazda na ostrze
Biała strzała lyb biała kresa na czarnym tle zwrócona skośnie ku górze w prawo lub w lewo
Zwrotnica nastawiona w kierunku zwrotnym, przy rozjazdach łukowych jednostronnych - w kierunku łuku o mniejszym promieniu, przy rozjazdach dwustronnych łukowych - po jednym z łuków.
|
Wz3
Jazda z ostrza
Biała tarcza okrągła na czarnym tle widoczna od strony krzyżownicy
Zwrotnica nastawiona w kierunku zwrotnym, przy rozjazdach łukowych jednostronnych w kierunku łuku o mniejszym promieniu.
|
Wz4
Jazda z ostrza
Biała tarcza okrągła na czarnym tle, a na niej czarny łuk zwrócony wklęsłą stroną w kierunku łuku, na który zwrotnica jest nastawiona, widoczna od strony krzyżownicy
Zwrotnica rozjazdu dwustronnego łukowego nastawiona do jazdy z lewego albo z prawego toru.
|
Wz5
Jazda po prostej w prawo
Na czarnym tle dwie białe strzały zwrócone ostrzem ku sobie w jednej linii wznoszącej się ukośnie na prawo
Jazda w kierunku prostym z lewego toru przed rozjazdem na prawo za rozjazdem.
|
Wz6
Jazda po prostej w lewo
Na czarnym tle dwie białe strzały zwrócone ostrzem ku sobie w jednej linii wznoszącej się ukośnie na lewo
Jazda w kierunku prostym z prawego toru przed rozjazdem na lewy tor za rozjazdem.
|
Wz7
Jazda po łuku w lewo
Na czarnym tle dwie białe strzały zwrócone ostrzem do środka latarni, tworzące kąt prosty otwarty w lewo
Jazda w kierunku zwrotnym z lewego toru przed rozjazdem na lewy tor za rozjazdem.
|
Wz8
Jazda po łuku w prawo
Na czarnym tle dwie białe strzały zwrócone ostrzem do środka latarni, tworzące kąt prosty otwarty w prawo
Jazda w kierunku zwrotnym z prawego toru przed rozjazdem na prawy tor za rozjazdem.
|
Wskaźniki ogólnoeksploatacyjne
Stosuje się następujące wskaźniki ogólnoeksploatacyjne:
| Wskaźniki ogólnoeksploatacyjne
|
 
W1
Wskaźnik usytuowania
Prostokątna biała tablica z czarnym obramowaniem, a na niej dwa czarne kąty, oparte na krótszych bokach prostokąta, jeden nad drugim, stykające się wierzchołkami w środku tablicy
Wskaźnik W1 oznacza miejsce ustawienia tarczy ostrzegawczej semaforowej lub przejazdowej, a na szlakach z samoczynną blokadą liniową czterostawną - przedostatniego semafora odstępowego blokady samoczynnej na szlaku przed semaforem wjazdowym.
|
W2
Wskaźnik kierunku jazdy
Wskaźnik świetlny z matowobiałą literą na czarnym tle, stanowiącą skrót nazwy stacji końcowej lub najbliższej węzłowej danej linii kolejowej bądź innego wyróżniającego punktu docelowego dla wyjazdu pociągu
Wskaźnik W2 oznacza kierunek wyjazdu pociągu, umieszcza się go na maszcie semafora albo na osobnym maszcie.
|
W3
Wskaźnik unieważnienia
Dzienny - Maszt semafora bez ramion
Nocny - Białe światło u wierzchołka masztu
Dzienny i nocny - Białe światło wskaźnika świetlnego
Wskaźnik W3 ustawia się z prawej strony toru przy znajdującym się tam semaforze lub tarczy zaporowej dla oznaczenia, że semafor ten lub tarcza zaporowa nie odnoszą się do toru, przy którym stoi wskaźnik.
|
W4
Wskaźnik zatrzymania
Prosty biały krzyż na czarnym prostokątnym tle
Wskaźnik W4 oznacza miejsce zatrzymania się czoła pociągu. Wskaźnik służy do oznaczenia miejsca na stacji, przystanku, posterunku osłonnym, do którego może dojechać czoło zatrzymującego się tam pociągu; pociąg mający postój należy zatrzymać w takiej odległości przed wskaźnikiem, aby ruch podróżnych był najdogodniejszy.
Wskaźnik ustawia się przy końcu peronu lub przed ukresem, z prawej strony toru do którego się odnosi; wskaźnik ustawiony przy końcu peronu, niebędący jednocześnie końcem przebiegu pociągowego, odnosi się tylko do pociągów mających postój przy tym peronie i w szczególnych przypadkach np brak wymaganej skrajni można ustawić go z lewej strony toru na końcu peronu.
|
W5
Wskaźnik przetaczania
Biała tablica u góry zaokrąglona, z czarnym i białym obramowaniem
Wskaźnik W5 oznacza granicę przetaczania. Wskaźnik stosuje się niezależnie od tarcz manewrowych na tych stacjach i przy tych torach, na których zachodzi potrzeba stałego oznaczenia granicy, do której przetaczanie jest dozwolone; przetaczanie poza wskaźnik dopuszczalne jest tylko za zezwoleniem dyżurnego ruchu.
Wskaźnik należy ustawić przed semaforem wjazdowym w odległości co najmniej 100m, patrząc w kierunku szlaku.
|
W6
Wskaźnik ostrzegania
Trójkątna biała tablica (trójkąt równoboczny) z czarnym i białym obramowaniem, zwrócona wierzchołkiem ku górze
Wskaźnik W6 oznacza, że należy dać sygnał Rp1 "Baczność".
|
W6a
Wskaźnik ostrzegania
Trójkątna biała tablica (trójkąt równoboczny) z czarnym i białym obramowaniem i sylwetką pojazdu drogowego, zwrócona wierzchołkiem ku górze
Wskaźnik W6a oznacza, że należy dać sygnał Rp1 "Baczność". Wskaźnik ustawia się przed przejazdami i przejściami kolejowymi w sposób określony w przepisach o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych z drogami publicznymi i ich usytuowanie.
|
W6b
Wskaźnik ostrzegania
Dwie trójkątne białe tablice (trójkąty równoboczne) z czarnym i białym obramowaniem i sylwetką pojazdu drogowego, zwrócone wierzchołkami ku górze, umieszczone bezpośrednio jeden pod drugim
Wskaźnik W6b oznacza, że należy wielokrotnie dać sygnał Rp1 "Baczność". Wskaźnik W6b można ustawiać zamiast wskaźnika W6a przed przejazdami i przejściami kolejowymi, według zasad określonych dla wskaźnika W6a.
|
W7
Wskaźnik ostrzegania
Trójkątna biała tablica (trójkąt równoboczny) z czarnym i białym obramowaniem i czarną literą R, zwrócona wierzchołkiem ku górze
Wskaźnik W7 oznacza, że należy dać sygnał Rp1 "Baczność". Wskaźnik stosuje się tam, gdzie maszynista powinien dać sygnał "Baczność" ze względu na bezpieczeństwo ludzi pracujących na torze i ustawia się z obu stron przed miejscem prowadzenia robót na torze, w odległości od 300 do 500m od miejsca prowadzenia robót, w zależności od warunków miejscowych.
|
W8
Wskaźnik ograniczenia prędkości
Trójkątna biała tablica (trójkąt równoboczny) z czarnym obramowaniem, zwrócona wierzchołkiem ku dołowi, a na niej czarna liczba wskazująca dowolną prędkość (w dziesiątkach km/h); gdy nie można ustawić tej tablicy z zachowaniem skrajni, stosuje się tablicę zwróconą wierzchołkiem ku górze i umieszcza ją nisko na wysokości główki szyny
Wskaźnik W8 oznacza, że należy zmniejszyć prędkość jazdy.*
|

W9
Wskaźnik odcinka ograniczonej prędkości
Prostokątna biała tablica z czarnym obramowaniem, a na niej z jednej strony czarny kąt, zwrócony wierzchołkiem ku dołowi, z drugiej zaś - zwrócony wierzchołkiem ku górze (kąt oparty jest na krótszym boku prostokąta, a wierzchołek dotyka przeciwległego boku)
Wskaźnik W9 oznacza początek lub koniec odcinka, przez który należy przejeżdżać z ograniczoną prędkością.**
|
W10a i W10b
Wskaźniki odcinka z popychaniem
Wskaźnik świetlny (latarnia) - mlecznobiały kąt na czarnym tle zwrócony wierzchołkiem ku górze (wskaźnik W10a - oznaczający początek odcinka z popychaniem) albo ku dołowi (wskaźnik W10b oznaczający koniec odcinka z popychaniem)
Wskaźniki W10a i W10b służą do oznaczenia w razie potrzeby tych punktów na szlaku, przy których lokomotywa popychająca ma rozpocząć popychanie pociągu albo zaprzestać popychania.
|

W11a i W11b
Wskaźniki uprzedzające
Przed tarczą ostrzegawczą zawsze trzy, a przed semaforem, którego obrazy sygnałowe mogą być niewidoczne w sposób ciągły z wymaganej odległości, zawsze cztery kolejno po sobie następujące prostokątne lub kwadratowe białe tablice odpowiednio: z trzema, dwoma i jednym albo z czterema, trzema, dwoma i jednymi pasami, wznoszącymi się ukośnie z lewa na prawo; pasy czarne ma tablicach prostokątnych maluje się pod kątem 30°, a na tablicach kwadratowych pod kątem 45° do poziomu
Na wskaźniku W11b na czarnych pasach tablic umieszcza się czerwoną strzałę w kształcie błyskawicy, zwróconą ostrzem ku dołowi i malowaną na całej długości tablicy wskaźnika
Wskaźnik W11a służy do zwrócenia uwagi maszynisty pojazdu trakcyjnego na zbliżanie się do tarczy ostrzegawczej semafora wjazdowego, lub odstępowego albo do semafora, którego obrazy sygnałowe mogą być niewidoczne w sposób ciągły z wymaganej odległości.***
Wskaźnik W11b, umieszczany wyłącznie przed tarczą ostrzegawczą semafora wjazdowego, służy dodatkowo do uprzedzenia maszynisty o zbliżaniu się do posterunku ruchu, na którym rozpoczyna się odcinek zelektryfikowany z siecią górną pod wysokim napięciem, której dotknięcie lub skierowania na nią strumienia wody grozi śmiercią.
|

W11p
Wskaźnik przejazdowy
Przed tarczą ostrzegawczą przejazdową jedna, a przed tarczą ostrzegawczą przejazdową, której obrazy sygnałowe mogą być nie widoczne w sposób ciągły z wymaganej odległości, dwie, kolejno po sobie następujące prostokątne tablice pomarańczowe, odpowiednio z jednym, albo dwoma czarnymi trójkątami równobocznymi skierowanymi wierzchołkami do góry, umieszczonymi w środkowej części tablicy
Wskaźnik W11p oznacza, ze za wskaźnikami znajduje się tarcza ostrzegawcza przejazdowa.
Wskaźnik W11p służy do zwrócenia uwagi maszyniście na zbliżanie się do tarczy ostrzegawczej przejazdowej.
Wskaźnik W11p z jednym trójkątem ustawia się w odległości 200m, a wskaźnik W11p z dwoma trójkątami - 400m, przed tarczą ostrzegawczą przejazdową, po tej samej stronie toru, po której umieszczona jest tarcz ostrzegawcza przejazdowa, do której wskaźnik się odnosi.
|
W12
Wskaźnik parowozowy
Biała tablica w kształcie ukośnika z czarnym i białym obramowaniem, zwrócona do góry wierzchołkami leżącymi na dłuższej przekątnej
Wskaźnik W12 oznacza, że należy zakropić popielnik oraz zamknąć jego klapy.
Wskaźnik W12 ustawia się w odległości 200m przed mostami, wiaduktami lub innymi obiektami.
|

W13
Wskaźnik torowy
Czarno-biała krata lub dwie kraty, każda składająca się z dwóch par czarno-białych ukośników, umieszczone jedna nad drugą
Wskaźnik W13 oznacza, że należy podnieść noże i zamknąć skrzydła pługa odśnieżnego oraz zachować szczególną ostrożność przy pracy podbijarek, oczyszczarek tłucznia i innych maszyn torowych.
Wskaźnik W13 stosuje się do oznaczenia miejsc, w szczególności przejazdu, mostu, rozjazdu, urządzeń oddziaływania tor-pojazd, czujnika szynowego, urządzeń do wykrywania zagrzanych osi i płaskich miejsc lub innych urządzeń na torze, przed którymi powinny być podnoszone noże i zamknięte skrzydła pługa odśnieżnego podczas oczyszczania toru ze śniegu oraz w których należy zachować szczególną ostrożność przy pracy podbijarek, oczyszczarek tłucznia i innych maszyn torowych.
Wskaźnik W13 ustawia się w odległości 50m od osłanianego miejsca z obu stron tego miejsca przy każdym torze.
|

W14
Wskaźniki odcinka ograniczonej prędkości
Prostokątna pomarańczowa tablica z czarnym obramowaniem, a na niej z jednej strony czarny kąt, zwrócony wierzchołkiem ku dołowi, z drugiej zaś - zwrócony wierzchołkiem ku górze (kąt oparty jest na krótszym boku prostokąta, a wierzchołek dotyka przeciwległego boku)
Wskaźnik W14 oznacza początek lub koniec odcinka, przez który należy przejeżdżać z ograniczoną prędkością.****
|
W15
Wskaźnik zmiany lokalizacji
Kwadratowa biała tablica z czarnym trójkątem zwróconym ostrzem w kierunku semafora, sygnalizatora powtarzającego lub tarczy ostrzegawczej (trójkąt równoramienny, którego podstawą jest bok kwadratu, a wierzchołek skierowany do sygnalizatora leży na środku przeciwległego boku)
Wskaźnik W15 oznacza, że semafor, sygnalizator powtarzający lub tarcza ostrzegawcza nie są umieszczone w miejscu, w którym powinny się znajdować, pomimo to odnoszą się do toru przy którym stoi wskaźnik.
|
W16
Wskaźnik przystanku osobowego
Biała pozioma tablica z trzema czarnymi pasami wznoszącymi się ukośnie z lewa na prawo
Wskaźnik W16 oznacza, że za wskaźnikiem w odległości drogi hamowania znajduje się przystanek osobowy.
Wskaźnik W16 ustawia się skośnie do toru przed przystankami osobowymi, na których nie ma semaforów, z prawej strony toru, do którego się odnosi w odległości drogi hamowania pociągów obowiązującej na danym szlaku, liczonej od wskaźnika W4, ustawionego na tym przystanku.
|
W17
Wskaźnik ukresu
Wskaźnik w postaci biało-czerownego słupka (słupek ukresowy)
Wskaźnik W17 oznacza miejsce przy zbiegających się torach, do którego wolno tor zająć taborem kolejowym.
Miejsce usytuowania wskaźnika wyznacza się z uwzględnieniem obowiązującej skrajni i warunków lokalnych, w szczególności przechyłki lub poszerzenia na łuku.
|
W18
Wskaźnik samoczynnej blokady liniowej
Kwadratowa biała tablica z czarnym obramowaniem, a na niej czarny pierścień z czarnym kołem w środku
Wskaźnik W18 oznacza miejsce ustawienia ostatniego semafora odstępowego samoczynnej blokady liniowej na szlaku przed semaforem wjazdowym.
Wskaźnik W18 umieszcza się na maszcie ostatniego semafora odstępowego samoczynnej blokady liniowej w celu poinformowania drużyny pociągowej, że zbliża się do semafora wjazdowego posterunku ruchu. W przypadku gdy ostatni samoczynny semafor odstępowy jest ciemny lub unieważniony, wskaźnik W18 nakazuje maszyniście jazdę z taką prędkością, aby mógł on zatrzymać pociąg przed ewentualną przeszkodą, semaforem wjazdowym wskazującym sygnał "Stój" lub zmniejszyć prędkość stosownie do wskazań semafora wjazdowego.
|
W19
Wskaźnik uprzedzający o braku drogi hamowania
Biała strzała zwrócona ku dołowi, na czarnym tle
Wskaźnik W19 oznacza, że odległość między dwoma następnymi semaforami lub między następną tarcza ostrzegawczą semaforową a semaforem jest mniejsza od obowiązującej na danej linii kolejowej długości drogi hamowania.
Wskaźnik W19 informuje drużynę pociągową o tym, że za następnym semaforem lub tarczą ostrzegawczą semaforową pociąg wjedzie na odstęp o długości mniejszej od obowiązującej na danej linii kolejowej drogi hamowania i wymaga od maszynisty zachowania szczególnej ostrożności w regulowaniu prędkości jazdy pociągu.
Wskaźnik W19 umieszcza się na maszcie semafora lub tarczy ostrzegawczej semaforowej bezpośrednio poprzedzających ten semafor lub tarczę ostrzegawczą semaforową, za którymi występuje skrócony odstęp.
|
W20
Wskaźnik braku drogi hamowania
Dwie równoległe białe strzały, zwrócone ostrzem ku dołowi, na czarnym tle
Wskaźnik W20 oznacza, ze odległość między tarczą ostrzegawczą semaforową lub semaforem, na którym jest umieszczony wskaźnik, a następnym semaforem jest mniejsza od obowiązującej na danej linii kolejowej długości drogi hamowania.
Wskaźnik W20 informuje drużynę pociągową o tym, że pociąg wjeżdża na odstęp o długości mniejszej od obowiązującej na danej linii kolejowej drogi hamowania i wymaga od maszynisty zachowania szczególnej ostrożności w regulowaniu prędkości jazdy pociągu.
Wskaźnik W20 umieszcza się na maszcie tarczy ostrzegawczej semaforowej lub semafora na początku skróconego odstępu (drogi przebiegu), patrząc w kierunku jazdy.
Wskaźnik W20 powinien być poprzedzony wskaźnikiem W19.
|
W21
Wskaźnik podwyższenia prędkości
Kwadratowa lub prostokątna czarna tablica, a na niej biała liczba wskazująca największa dozwolona prędkość za semaforem określoną w dziesiątkach km/h
Wskaźnik W21 wyświetlony razem z sygnałem na semaforze oznacza, że jazda za tym semaforem może odbywać się z prędkością określoną przez wskaźnik.
Wskaźnik W21 umieszczony na maszcie semafora oznacza, że jazda za tym semaforem, nadającym sygnał zezwalający na jazdę z prędkością 40, 60 lub 100km/h, może odbywać się z prędkością wyższą, nieprzekraczająca wartości określonej przez ten wskaźnik.
Na wskaźniku W21 matowobiała liczba na czarnym tle wyświetla się jednocześnie z ukazaniem się na semaforze sygnału zezwalającego na jazdę.
W przypadku semaforów nadających sygnał wyłącznie dla jazd po rozjazdach w kierunku zwrotnym, a typ rozjazdów zezwala na jazdę z prędkością większą niż wskazuje na to sygnał zezwalający nadawany przez ten semafor, można stosować wskaźnik W21 w postaci tablicy oraz białej cyfry wykonanej z materiałów odblaskowych.
|
W22
Wskaźnik jazdy pociągu towarowego
Kwadratowa czarna tablica ustawiona po przekątnej pionowo, a na niej umieszczona centralnie biała litera "T" wykonana z materiałów odblaskowych
Wskaźnik W22 oznacza, że pociąg towarowy może przejechać bez zatrzymania ze zmniejszoną prędkością obok semafora odstępowego blokady samoczynnej, wskazującego sygnał "Stój".
Wskaźnik W22 jest stosowany na semaforach odstępowych samoczynnej blokady liniowej, ustawionych na wzniesieniu miarodajnym ponad 6‰ na długości drogi hamowania.
Wskaźnik W22 odnosi się wyłącznie do ciężkich pociągów towarowych i zezwala na przejechanie bez zatrzymania obok semafora SBL, wskazującego sygnał "Stój", z prędkością nie większą od 20km/h, przy czym maszynista powinien tak regulować prędkość, aby mógł w każdej chwili zatrzymać pociąg w razie zauważenia przeszkody do dalszej jazdy.
|
W23
Wskaźnik odcinka izolowanego
Wskaźnik w postaci żółtego słupka ustawionego przy torze
Wskaźnik W23 oznacza początek odcinka torowego lub zwrotnicowego wyposażonego w urządzenie kontroli niezajętości torów i rozjazdów.
Wskaźnik W23 oznacza miejsce, przed którym przetaczany tabor kolejowy powinien się zatrzymać, aby umożliwić przestawienie zwrotnicy, wskaźnika W23 nie oświetla się.
|
W24
Wskaźnik kierunku przeciwnego
Wskaźnik świetlny, matowobiała kresa na kwadratowej czarnej tablicy, wznosząca się do góry z prawa w lewo
Wskaźnik W24 oznacza wyjazd na tor szlaku dwutorowego lub wielotorowego w kierunku przeciwnym do zasadniczego.
Obraz na wskaźniku W24 pokazuje się jednocześnie z wyświetleniem na semaforze sygnału zezwalającego na jazdę, lub sygnału zastępczego "Sz".
W szczególnych przypadkach, określonych wytycznymi organizacji zamknięć torowych w czasie wykonywania robót, wskaźnik W24 może być stosowany w porze dziennej w postaci przenośnej tablicy nieoświetlonej.
|
W25
Wskaźnik ogrzewania
Wskaźnik świetlny - jedna lub dwie prostokątne latarnie umieszczone na wspólnym maszcie; na każdej latarni, w kolorze czerwonym, numer toru ze strzałką zwróconą w kierunku toru, do którego się ta latarnia odnosi, oraz strzała w kształcie błyskawicy zwrócona ostrzem ku dołowi
Wskaźniki W25 oznacza stanowisko elektrycznego ogrzewania wagonów i rozpoczęcia ogrzewania.
Wskaźnik W25 wyświetla się z chwilą rozpoczęcia ogrzewania. W czasie trwania ogrzewania wagonów zabrania się zbliżania i dojeżdżania do nich.
|

W26a i W26b
Wskaźniki kierunku jazdy
Wskaźnik świetlny z matowobiałą literą na czarnym tle, stanowiącą skrót nazwy grupy torów, na którą przejeżdża pociąg (wskaźnik W26a - "P", wskaźnik W26b - "D")
Wskaźniki W26a i W26b oznaczają przejazd z grupy torów dalekobieżnych na grupę torów podmiejskich (W26a) lub przejazd z grupy torów podmiejskich na grupę torów dalekobieżnych (W26b).
Wskaźniki W26a i W26b umieszcza się na semaforze ustawionym przed przejściem zwrotnicowym służącym do przejazdu z jednej grupy torów z drugą; wskaźnik jest wyświetlany tylko wtedy, kiedy semafor wskazuje sygnał zezwalający na jazdę w kierunku, który został wyróżniony tym wskaźnikiem; wskaźniki W26a i W26b wyświetlają się również, gdy na semaforze ukaże się sygnał zastępczy.
|
W27a
Wskaźnik zmiany prędkości
Kwadratowa biała tablica z czarną obwódką, a na niej czarna liczba wskazująca największą dozwoloną prędkość drogową określoną w dziesiątkach km/h
Wskaźnik W27a oznacza miejsce zmiany i obowiązującą od tego miejsca największą dozwoloną prędkość drogową dla danej linii kolejowej.
|
W28
Wskaźnik kanału radiowego
Okrągła czarna tablica, a na niej żółte oznaczenie literowo-cyfrowe; listera stanowi uzgodniony z Prezesem UTK wyróżnik zarządcy infrastruktury - dla PLK jest litera "R", którego wskaźnik dotyczy; liczba wskazuje numer kanału radiołączności pociągowej, przydzielonego danemu zarządcy infrastruktury
Wskaźnik W28 oznacza miejsce zmiany i obowiązujący od tego miejsca numer kanału radiołączności pociągowej.
Wskaźnik W28 informuje maszynistę o miejscu zmiany obowiązującego kanału radiołączności pociągowej i o obowiązującym od tego miejsca numerze kanału radiowego; po minięciu wskaźnika maszynista powinien przełączyć radiotelefon na wskazany kanał radiołączności pociągowej i jak najszybciej nawiązać łączność z najbliższym posterunkiem ruchu pracującym na tym kanale. Numer kanału określony wskaźnikiem W28 obowiązuje do miejsca ustawienia następnego wskaźnika z innym numerem.
|
W29
Wskaźnik nawiązania łączności
Pomarańczowa tablica pozioma, a na niej dwa czarne kąty, oparte na krótszych bokach prostokąta, jeden obok drugiego, stykające się wierzchołkami w środku tablicy
Wskaźnik W29 oznacza, ze należy nawiązać łączność radiową z dyżurnym ruchu odcinkowym.
Wskaźnik W29 stosuje się na odcinkach linii kolejowych, na których ruch prowadzony jest na podstawie radiotelefonicznego porozumiewania się dyżurnego ruchu odcinkowego z maszynistą pojazdu trakcyjnego lub kierującym pojazdem pomocniczym, dla wskazania miejsca, w którym maszynista lub kierujący pojazdem pomocniczym ma obowiązek nawiązania łączności radiowej z dyżurnym ruchu odcinkowym.
Wskaźnik W29 ustawia się się skośnie do toru, po prawej stronie toru przed mijanką bezobsługową w odległości nie mniejszej niż 1600m przed samoczynnie działającym semaforem wjazdowym.
|
W30
Wskaźnik ważenia składu
Wskaźnik świetlny - matowobiałe koło na jasnoniebieskim tle, a w kole napis "Waga x km/h", gdzie x oznacza prędkość przejazdu w km/h
Wskaźnik W30 umieszcza się we właściwej odległości, zgodnie z dokumentacją techniczną wagi, przed wagą z obu jej stron.
Wyświetlony wskaźnik W30 oznacza, że skład będzie ważony i należy przejeżdżać przez wagę z prędkością określoną na wskaźniku.
|
W31
Wskaźnik kasowania
Biały ukośny krzyż z czarną obwódką
Wskaźnik W31 oznacza, że sygnalizator, na którym został umieszczony wskaźnik, jest nieczynny, nie został oddany do użytku lub jest unieważniony, a sygnały nadawane (wyświetlane) na nim są nieobowiązujące.
|
W32
Wskaźnik czoła pociągu
Biała tablica pięciokątna (ścięty prostokąt) z czarną obwódką i czarną liczbą określającą długość pociągu w metrach
Wskaźnik W32 oznacza miejsce zatrzymania czoła pociągu o długości określonej tym wskaźnikiem. Stosuje się wskaźnik na stacjach i przystankach osobowych.
Wskaźnik W32, w razie potrzeby może być stosowany więcej niż jeden, dla pociągów o różnych długościach, ustawia się rozmieszczając go w zależności od warunków miejscowych w taki sposób, aby zapewniona została możliwie najdogodniejsza obsługa podróżnych.
|
UWAGI DO TABELI:
*Wskaźnik W8:
- wskaźnik bez liczby oznacza prędkość 20km/h,
- wskaźnik należy stosować wówczas, gdy ostrzeżenie jest ujęte w wykazie ostrzeżeń stałych,
- wskaźnik ustawia się w odległości drogi hamowania obowiązującej na danej linii kolejowej przed początkiem odcinka, po którym należy jechać ze zmniejszoną prędkością; ponadto miejsce to, a w miarę potrzeby także miejsce, od którego wolno powrócić do normalnej prędkości, oznacza się wskaźnikiem W9,
- w przypadku konieczności zmniejszenia prędkości pociągów w obrębie stacji na całej jej długości należy ustawić wskaźnik przed stacją, przy tarczy ostrzegawczej odnoszącej się do semafora wjazdowego; w tym przypadku zmniejszenie prędkości obowiązuje do czasu minięcia przez pociąg całej stacji,
- wskaźnik W8 należy również stosować do oznaczenia miejsca zmniejszenia obowiązującej prędkości drogowej, jako wskaźnik uprzedzający przed wskaźnikiem W27a; w tym przypadku wskaźnik W8 ustawia się w odległości drogi hamowania przed wskaźnikiem W27a.
**Wskaźnik W9:
- wskaźnik W9 należy stosować łącznie ze wskaźnikiem W8, jeżeli ostrzeżenie jest ujęte w wykazie ostrzeżeń stałych,
- wskaźnik W9 ustawia się za wskaźnikiem W8, patrząc w kierunku jazdy, na początku, a w miarę potrzeby także i na końcu odcinka, przez który należy jechać ze zmniejszoną prędkością,
- w przypadku konieczności zmniejszenia prędkości pociągów w obrębie stacji na całej jej długości wskaźnik W9 należy umieścić przy semaforze wjazdowym.
***Wskaźniki W11a i W11b:
Wskaźnik W11a na stacjach pośrednich, niewęzłowych, leżących na liniach kolejowych drugorzędnych i znaczenia miejscowego można nie stosować wskaźnika przed tarczą ostrzegawczą; wskaźnika W11a można także nie stosować przed tarczami ostrzegawczymi na szlakach, na których największa dopuszczalna prędkość nie przekracza 40km/h, niezależnie od kategorii linii kolejowej i rodzaju posterunku (stacja pośrednia, węzłowa, posterunek odgałęźny, odstępowy).
Tablice wskaźników przed tarczą ostrzegawczą ustawia się w odległości co 100m w takiej kolejności, aby maszynista pojazdu trakcyjnego, zbliżającego się do tarczy ostrzegawczej, widział pierwszą napotkaną tablicę z trzema, drugą - z dwoma i ostatnią - z jednym pasem czarnym; w przypadkach wyjątkowych, uzasadnionych miejscowymi warunkami, podane odległości mogą być zmniejszone najwyżej do 60m między sąsiednimi tablicami, przy czym należy zachować jednakowe odległości między wszystkimi tablicami.
****Wskaźnik W14:
- wskaźnik W14 należy stosować łącznie z sygnałem D6 - tarcza "Zwolnić bieg",
- wskaźnik W14 ustawia się za tarczą D6 "Zwolnić bieg", patrząc w kierunku jazdy, na początku, a w miarę potrzeby także i na końcu odcinka, przez który należy jechać ze zmniejszoną prędkością,
- w przypadku konieczności zmniejszenia prędkości pociągów w obrębie stacji na całej jej długości wskaźnik W14 należy umieścić przy semaforze wjazdowym.
- wskaźnik W14 należy oświetlać w porze nocnej; jeżeli powierzchnia wskaźnika jest wykonana z materiałów odblaskowych, to w przypadku ustawienia go na szlaku można nie stosować na nim miejscowego oświetlenia.
Wskaźniki na liniach zelektryfikowanych
Wskaźniki We stosowane są na liniach kolejowych zelektryfikowanych określają obowiązujący maszynistę sposób prowadzenia elektrycznego pojazdu trakcyjnego wynikający z układu zasilania i układu sieci trakcyjnej.
Wskaźniki We ustawia się obok toru albo zawiesza się nad torem, do którego się odnoszą, patrząc w kierunku jazdy, według następujących zasad:
- na stacjach wskaźnik We umieszcza się z prawej strony toru, do którego się odnosi patrząc w kierunku jazdy;
- na szlakach jednotorowych wskaźnik We umieszcza się po prawej stronie toru dla każdego kierunku jazdy;
- na szlaku dwutorowym, jak również przy równoległym zbliżeniu torów szlakowych dwóch linii kolejowych jednotorowych wskaźnik We umieszcza się po zewnętrznej stronie torów, dla toru prawego po prawej, dla toru lewego po lewej stronie patrząc w kierunku jazdy;
- na szlaku wielotorowym, przy liczbie torów szlakowych większej niż 2, jak również przy równoległym zbliżeniu więcej niż dwóch torów szlakowych różnych linii kolejowych wskaźniki We umieszcza się przy torach skrajnych po zewnętrznej stronie torów, przy torach nieskrajnych z prawej strony toru dla każdego kierunku jazdy po danym torze.
Wskaźniki We mogą być stałe albo przenośne.
Stosuje się następujące wskaźniki dotyczące zelektryfikowanych linii kolejowych:
| Wskaźniki na liniach zelektryfikowanych
|
We1
Wskaźnik uprzedzający o opuszczeniu pantografu
Dwa poziome białe paski jednakowej wielkości, przesunięte w pionie i w poziomie względem siebie tak, że początek górnego paska jest na wysokości końca paska dolnego na kwadratowej niebieskiej tablicy z czarną i białą obwódką
Wskaźnik We1 oznacza, że należy przygotować się do opuszczenia pantografów przed następnym wskaźnikiem i nakazuje zmniejszyć prędkość do 60km/h.
Wskaźnik We1 ustawia się na szlaku i na stacji przy torach głównych zasadniczych, w odległości 500m przed wskaźnikiem opuszczenia pantografu.
|
We2a, We2b, We2c
Wskaźniki opuszczenia pantografu
Jeden biały poziomy pasek na kwadratowej niebieskiej tablicy z czarną i białą obwódką; wskaźnik We2b i We2c obowiązujący dla torów odgałęziających się uzupełniony jest mała kwadratową czarną tablicą z białym trójkątem zwróconym ostrzem odpowiednio w prawo lub w lewo, w zależności od tego, którego toru odgałęziającego się dotyczy wskaźnik
Wskaźnik We2a, We2b i We2c oznacza, że należy opuścić pantografy; niezależnie od kierunku jazdy (We2a), przy jeździe na tor odgałęziający się w prawo od toru, przy którym ustawiony jest wskaźnik (We2b) lub przy jeździe na tor odgałęziający się w lewo od toru, przy którym ustawiony jest wskaźnik (We2c).
Wskaźnik We2a, We2b, We2c ustawia się na szlaku i na stacjach w odległości 100m przed początkiem odcinka toru, który należy przejechać z opuszczonym pantografem.
Wskaźnik We2a, We2b, We2c stosuje się:
- w razie wyłączenia sieci lub odcinka sieć spod napięcia, aby uniknąć przeniesienia napięcia przez pantograf,
- w razie konieczności jazdy z rozpędu na odcinkach toru niezelektryfikowanego,
- w razie konieczności jazdy z rozpędu na odcinkach toru zelektryfikowanego w przypadku, gdy stan sieci lub inne względy nie pozwalają na współpracę z pantografami.
|
We3a, We3b
Wskaźniki podniesienia pantografu
Jeden biały pionowy pasek na kwadratowej niebieskiej tablicy z czarną i białą obwódką; wskaźnik obowiązujący lokomotywy elektryczne uzupełniony jest mała kwadratową, białą tablicą z czarną obwódką oraz czarną literą "L"
Wskaźnik We3a i We3b oznaczają, że należy podnieść pantografy elektrycznego zespołu trakcyjnego (We3a) lub lokomotywy elektrycznej (We3b).
Wskaźnik We3a dotyczący elektrycznych zespołów trakcyjnych ustawia się w odległości 200m, a wskaźnik We3b dotyczący lokomotyw w odległości 30m za miejscem, w którym można podnieś pantografy.
|
We4a, We4b, We4c
Wskaźniki zakazu wjazdu elektrycznych pojazdów trakcyjnych
Dwa białe kwadraty jeden w drugim na kwadratowej niebieskiej tablicy z czarną i białą obwódką; wskaźnik We4b i We4c obowiązujący dla torów odgałęziających się uzupełniony jest mała kwadratową czarną tablicą z białym trójkątem zwróconym ostrzem odpowiednio w prawo lub w lewo, w zależności od tego, którego toru odgałęziającego się dotyczy wskaźnik
Wskaźniki We4a, We4b i We4c oznaczają, że wjazd elektrycznych pojazdów trakcyjnych jest zabroniony: na tor, przy którym ustawiony jest wskaźnik (We4a), na tor odgałęziający się w prawo od toru, przy którym ustawiony jest wskaźnik (We4b) lub na tor odgałęziający się w lewo od toru, przy którym ustawiony jest wskaźnik (We4c).
Wskaźniki We4a, We4b i We4c służą do oznaczenia miejsc, poza które przejazd elektrycznych pojazdów trakcyjnych jest zabroniony, w szczególności takich jak uszkodzenie sieci, praca przy sieci, koniec sieci.
Wskaźniki We4a, We4b i We4c ustawia się w odległości 15m przed miejscem, poza które przejazd jest zabroniony.
|
We5
Wskaźnik zakazu wjazdu pojazdów trakcji elektrycznej
Kwadratowa tablica niebieska z czarną i białą obwódkami ustawiona po przekątnej, podzielona pionową przekątną na dwa trójkąty, z których lewy jest niebieski, prawy zaś stanowi połowę obrazu sygnałowego wskaźnika We4
Oznacza, ze wjazd pociągów trakcji elektrycznej jest zabroniony na tor niezelektryfikowany, odgałęziający się w prawo od toru zelektryfikowanego, patrząc w kierunku jazdy.
Wskaźnik obecnie nie ujęty w instrukcji sygnalizacji
Wskaźnik wycofany / historyczny
|
We6
Wskaźnik zakazu wjazdu pojazdów trakcji elektrycznej
Kwadratowa tablica niebieska z czarną i białą obwódkami ustawiona po przekątnej, podzielona pionową przekątną na dwa trójkąty, z których prawy jest niebieski, lewy zaś stanowi połowę obrazu sygnałowego wskaźnika We4
Oznacza, ze wjazd pociągów trakcji elektrycznej jest zabroniony na tor niezelektryfikowany, odgałęziający się w lewo od toru zelektryfikowanego, patrząc w kierunku jazdy.
Wskaźnik obecnie nie ujęty w instrukcji sygnalizacji
Wskaźnik wycofany / historyczny
|
We7
Wskaźnik zakazu wjazdu pojazdów trakcji elektrycznej
Kwadratowa tablica niebieska z czarną i biała obwódkami, ustawiona po przekątnej, podzielona poziomą przekątną na dwa trójkąty, z których dolny jest niebieski, zaś górny stanowi połowę obrazu sygnałowego wskaźnika We4
Oznacza, że wjazd pociągów trakcji elektrycznej jest zabroniony na tor niezelektryfikowany, stanowiący przedłużenie toru zelektryfikowanego, patrząc w kierunku jazdy.
Wskaźnik obecnie nie ujęty w instrukcji sygnalizacji
Wskaźnik wycofany / historyczny
|
We8a, We8b, We8c
Wskaźniki jazdy bezprądowej
Dwa równoległe białe paski pionowe i pod nimi jeden biały pasek poziomy na kwadratowej niebieskiej tablicy z czarną i białą obwódką, niestykający się paskami pionowymi; wskaźnik We8b i We9c obowiązujący dla torów odgałęziających się uzupełniony jest mała kwadratową czarną tablicą z białym trójkątem zwróconym ostrzem odpowiednio w prawo lub w lewo, w zależności od tego, którego toru odgałęziającego się dotyczy wskaźnik
Wskaźnik We8a, We8b i We8c oznaczają miejsce, przez które elektryczny pojazd trakcyjny powinien przejeżdżać bez pobierania prądu z sieci trakcyjnej; prze przejeździe po torze przy którym jest ustawiony wskaźnik (We8a), przy jeździe na tor odgałęziający się w prawo od toru, przy którym ustawiony jest wskaźnik (We8b) lub przy jeździe na tor odgałęziający się w lewo od toru, przy którym ustawiony jest wskaźnik (We8c).
Wskaźnik We8a, We8b i We8c ustawia się w odległości 30m przed elementem podłużnego sekcjonowania sieci jezdnej, takim jak izolowane przęsło naprężenia, przerwa powietrzna, izolator sekcyjny, który oddziela elektrycznie dwa odcinki sieci i przez który należy przejeżdżać bez pobierania prądu z sieci.
|
We9a, We9b
Wskaźniki jazdy pod prądem
Białe paski w kształcie korytka na kwadratowej niebieskiej tablicy z czarną i białą obwódką; wskaźnik obowiązujący lokomotywy elektryczne uzupełniony jest małą kwadratową, białą tablicą z czarną obwódką oraz czarną literą "L"
Wskaźnik We9a i We9b oznaczają miejsce, od którego elektryczny zespół trakcyjny (We9a) lub lokomotywa elektryczna (We9b) mogą jechać, pobierając prąd z sieci trakcyjnej.
Wskaźnik We9a dotyczący elektrycznych zespołów trakcyjnych ustawia się w odległości 200m, a wskaźnik We9b dotyczący lokomotyw w odległości nie mniejszej niż 30m i nie większej niż 100m za miejscem, które należy przejeżdżać bez pobierania prądu z sieci.
|
We10, We11
Wskaźniki obniżenia sieci trakcyjnej
Kwadratowa tablica biała z czarną i białą obwódkami ustawiona po przekątnej pionowo, a na niej dwa paski czarne tworzące kąt prosty, zwrócony wierzchołkiem ku dołowi i jeden pasek czarny poziomy (We10). Kwadratowa tablica biała z czarną i białą obwódkami ustawiona po przekątnej pionowo, a na niej paski czarne tworzące kąt prosty, zwrócony wierzchołkiem do góry i jeden pasek czarny poziomy (We11).
Wskaźnik We10 oznacza, że sieć obniża się poniżej normalnej wysokości zawieszenia przewodów.
Wskaźnik We11 oznacza miejsce, w którym sieć trakcyjna powraca do normalnej wysokości zawieszenia.
Wskaźnik obecnie nie ujęty w instrukcji sygnalizacji
Wskaźnik wycofany / historyczny
|
We12
Wskaźnik zatrzymania EZT
Biała tablica (trójkątna) z czarną obwódką i czarną literą "E"
Oznacza, miejsce zatrzymania czoła pociągu złożonego z elektrycznych zespołów trakcyjnych, bez względu na ich liczbę.
Wskaźnik obecnie nie ujęty w instrukcji sygnalizacji
Wskaźnik wycofany / historyczny
|
We13, We14, We15, We16
Wskaźniki zatrzymania EZT
Biała tablica z czarną obwódką i czarną cyfrą określającą liczbę elektrycznych zespołów trakcyjnych w składzie pociągu
Oznacza, miejsce zatrzymania czoła pociągu złożonego z określonej liczby elektrycznych zespołów trakcyjnych w składzie pociągu.
Wskaźniki obecnie nie ujęte w instrukcji sygnalizacji
Wskaźniki wycofane / historyczne
|
Sygnały i wskaźniki stosowane wyłącznie na wyznaczonych liniach i stacjach
| Sygnały i wskaźniki stosowane wyłącznie na wyznaczonych liniach i stacjach
|




S1a
Stój - absolutny zakaz wjazdu do tunelu
Czerwone migające światło wyświetlone jednocześnie z sygnałem S1 "Stój" na semaforze odstępowym samoczynnym
Sygnał ten oznacza absolutny zakaz przejazdu obok semafora odstępowego samoczynnego wskazującego sygnał S1 "Stój", ustawionego przed wjazdem do tunelu.
Pociąg zatrzymany przed sygnałem S1a może jechać dalej, gdy sygnał ten zostanie wyłączony oraz dodatkowo drużyna pociągowa otrzyma zezwolenie na wjazd do tunelu przekazane za pomocą urządzeń łączności przez właściwego dyżurnego ruchu lub ustne przez upoważnionego pracownika.
Sygnał S1a jest stosowany na szlakach: Warszawa Wschodnia - Warszawa Zachodnia, Warszawa Wschodnia - Warszawa Centralna i Łódź Widzew - Łódź Fabryczna.
|
W21wg
Matowobiała liczba na ciemnym tle, oznacza prędkość (w dziesiątkach km/h) wjazdu na automatyczną wagę
Wskaźnik W21wg oznacza, że należy przejeżdżać z określoną prędkością przez automatyczną wagę.
Liczba na wskaźniku W21wg wyświetla się jednocześnie z sygnałem zezwalającym tylko wówczas, gdy jest nastawiony przebieg wjazdowy na tor, na którym jest zainstalowana automatyczna waga; w odległości 40m przed wagą, z obu jej stron, ustawia się wskaźniki W9 bez poprzedzenia ich wskaźnikiem W8.
Wskaźnik W21wg jest stosowany na stacjach Hrubieszów LHS (wskaźnik z liczbą 0,5) i Dorohusk (wskaźnik z liczbą 0,8).
|
Pc5-LHS
Oznaczenie końca pociągu
Tarcza po prawej stronie tylnej ściany ostatniego wagonu w składzie pociągu; tarcze są prostokątne i podzielone na cztery trójkąty, z których górny i dolny są czerwone, oba zaś boczne białe; powierzchnia tarczy powinna być wykonana z materiałów odblaskowych
Sygnał Pc5-LHS stosuje się wyłącznie na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa.
|
Sygnały stosowane do odwołania
Na semaforach świetlnych, tarczach ostrzegawczych i sygnalizatorach powtarzających można do odwołania stosować następujące sygnały:
Technika prowadzenia ruchu pociągów (R1)
Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociagów ze strony PKP PLK w formacie PDF
Powiadamianie drużyn pociągowych i manewrowych / Rozkazy pisemne §57
O potrzebie zachowania szczególnej ostrożności lub ograniczenia prędkości jazdy, o zezwoleniu na jazdę w szczególnych warunkach i o innych okolicznościach, które mają wpływ na bezpieczeństwo lub prawidłowość jazdy pociągów należy zawiadamiać drużyny pociągowe i manewrowe. Zawiadomienie to jest zbędne, jeśli:
- wymienione okoliczności wykazano w wewnętrznym rozkładzie jazdy pociągów lub dodatkach do niego,
- potrzeba zmniejszenia prędkości lub nieplanowego zatrzymania pociągu jest odpowiednio sygnalizowana, a instrukcje nie wymagają stosowania dodatkowego zawiadomienia.
W wymienionych okolicznościach drużyny pociągowe zawiadamia się za pomocą rozkazów pisemnych "O", "S", "N" i "Nrob"
Rozkaz pisemny "O"
Rozkaz pisemny "O" na druku R-307
Komputerowy wydruk rozkazu pisemnego "O" z systemu SERWO
Za pomocą rozkazu pisemnego "O" wydaje się drużynie pociągowej następujące polecenia i informacje:
1) polecenie i informacje dotyczące ostrożnej jazdy - z powodu:
- a) niezawiadomienie dróżnika przejazdowego lub kierownika robót; o zmianie zasadniczego kierunku jazdy pociągu po torze szlakowym, o jeździe po zamkniętym torze itp.,
- b) nieotrzymania potwierdzenia przyjazdu względnie zawiadomienia o usunięciu z toru szlakowego pojazdów pomocniczych,
- c) wykonywania robót torowych, w czasie których należy drużynom pociągowym nakazać podawanie sygnału "Baczność",
- d) znajdowania się w pociągu przesyłek nadzwyczajnych,
- e) jazdy po sąsiednim torze szlakowym lub stacyjnym pociągu, w którym znajdują się wagony z przesyłką nadzwyczajną, jeżeli w danym przypadku jest wymagane takie ostrzeżenie,
- f) jazdy po torze w kierunku zasadniczym w przypadku zamknięcia jednego z torów szlaku dwutorowego i prowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym lub prowadzenia ruchu dwukierunkowego po torze szlaku dwutorowego przy czynnych obu torach, jeżeli blokada liniowa nie jest przystosowana do prowadzenia takiego ruchu,
- g) braku znajomości obsługiwanego odcinka przez drużynę trakcyjną, którego znajomość jest konieczna do prowadzenia pociągu na tym odcinku (ostrzeżenia stałe i doraźne, odcinki z wieloodstępową (samoczynną) blokadą liniową, miejsca prowadzenia robót, miejsca zmiany numeru kanału radiowego, dozwolone z wewnętrznym rozkładzie jazdy prędkości pociągów i kilometry ich zmiany, miejsca znajdowania się przejazdów kolejowo-drogowych i przejść obsługiwanych, inne okoliczności mające wpływ na bezpieczeństwo prowadzenia ruchu kolejowego) - o ile dopuszczalna prędkość jazdy pociągów na tym odcinku (szlaku) nie przekracza 40km/h (§16 ust.3),
- h) innych okoliczności, wymagających ostrożnej jazdy,
2) polecenie ostrożnej jazdy z jednoczesnym zmniejszeniem prędkości jazdy - z powodu:
- a) zmiany toru wjazdowego w okolicznościach wskazanych w §37 ust.3
- b) wjazdu pociągu na tor częściowo zajęty lub wyjątkowo na tor zakończony kozłem oporowym (§37 ust.9 i 10), albo na tor, na którym istnieje ograniczenie prędkości niższe niż wynika to ze wskazań semafora (§41 ust.16 pkt 5),
- c) stanu pojazdów kolejowych,
- d) stanu lub rodzaju ładunku, które wymaga ograniczenia prędkości jazdy,
- e) stanu nawierzchni i budowli inżynierskich,
- f) stanu urządzeń SRK,
- g) stanu urządzeń sieci trakcyjnej,
- h) niezawiadomienia dróżnika przejazdowego lub kierownika robót (jeżeli zawiadomienie kierownika robót jest przewidziane w regulaminie tymczasowym prowadzenia ruchu w czasie robót) o odjeździe pociągu lub pojazdu pomocniczego,
- i) niedziałania urządzeń zabezpieczających ruchu na obsługiwanych przejazdach kolejowo-drogowych i przejściach, jeżeli nie ma możliwości zapewnienia pracownika uprawnionego do kierowania ruchem drogowym oraz niedziałania lub wyłączenia urządzeń zabezpieczenia ruchu w strefie oddziaływania na pociąg na przejazdach kolejowo-drogowych i przejściach wyposażonych w SSP (Samoczynne Systemy Przejazdowe) oraz konieczności wielokrotnego podawania sygnału "Baczność" do czasu ustawienia wskaźnika W6b,
- j) braku znajomości obsługiwanego odcinka przez drużynę trakcyjną, którego znajomość jest konieczna do prowadzenia pociągu na tym odcinku (ostrzeżenia stałe i doraźne, odcinki z wieloodstępową (samoczynną) blokadą liniową, miejsca prowadzenia robót, miejsca zmiany numeru kanału radiowego, dozwolone z wewnętrznym rozkładzie jazdy prędkości pociągów i kilometry ich zmiany, miejsca znajdowania się przejazdów kolejowo-drogowych i przejść obsługiwanych, inne okoliczności mające wpływ na bezpieczeństwo prowadzenia ruchu kolejowego),
- k) innych okoliczności, wymagających ograniczenia prędkości jazdy,
- l) konieczności zatrzymania pociągu wskutek uszkodzenia lub zagorzenia elementów infrastruktury i przejazdu przez miejsce uszkodzone ze wskazaną prędkością i ewentualnie pod nadzorem (z pilotem),
- m) po otwarciu posterunku (§56 ust.23)
Rozkaz pisemny "S"
Rozkaz pisemny "S" na druku R-305
Za pomocą rozkazu pisemnego "S" wydaje się drużynie pociągowej i manewrowej następujące zezwolenia, polecenia i informacje:
- 1) zezwolenie na przejechanie obok semafora wyjazdowego, wskazującego sygnał "Stój", wygnał wątpliwy, białe światło bądź nieoświetlonego, o ile nie można podać sygnału zastępczego "Sz" oraz informację, czy zezwolenie to jest ważne dopiero po otrzymaniu sygnału Rd1 "Nakaz jazdy", czy też bez otrzymania tego sygnału, z zastrzeżeniem o którym mowa w §63 ust.9, a także zezwolenie na przejechanie obok semafora wyjazdowego w okręgu nastawczym nastawni wyłączonej z udziału w prowadzeniu ruchu (§56 ust.61),
- 2) zezwolenie na wyjazd ze stacji posiadającej semafory wyjazdowe z toru, przy którym nie ma semafora wyjazdowego oraz informację, czy zezwolenie jest to ważne dopiero po otrzymaniu sygnału Rd1 "Nakaz jazdy", czy też bez otrzymania tego sygnału,
- 3) zezwolenie na przejechanie obok semafora wjazdowego, drogowskazowego lub obsługiwanego semafora odstępowego albo tarczy zaporowej, wskazującej sygnał "Stój", również sygnał wątpliwy, białe światło, bądź nieoświetlonych, o ile nie można podać sygnału zastępczego "Sz" - wyjątek stanowi przypadek, gdy semafor kształtowy wskazuje nocny sygnał "Stój" lub gdy w porze ciemnej jest nieoświetlony, a jednocześnie sygnał dzienny wskazuje niewątpliwie sygnał zezwalający, wówczas jest ważny sygnał dzienny, o ile przed tym semaforem nie ustawiono tarczy zatrzymania D1 "Stój" - a także zezwolenie na przejechanie obok semafora wjazdowego w okręgu nastawczym nastawni wykonawczej wyłączonej z udziału w prowadzeniu ruchu (§56 ust.61),
- 4) informację dla pierwszego pociągu jadącego torem prawym (w kierunku zasadniczym) z jednokierunkową wieloodstępową (samoczynną) blokadą liniową w okolicznościach podanych w § 52 ust. 17,1)
- 5) zezwolenie na jazdę manewrową taboru w kierunku szlaku, poza ustaloną granicę przetaczania lub poza ostatni rozjazd (skrzyżowanie torów) dla przypadków określonych w § 12 ust. 4,1)
- 6) zezwolenie na wjazd z zamkniętego toru szlakowego, przy którym nie ma semafora wjazdowego,
- 7) zezwolenie na jazdę w przypadku, gdy pojazd trakcyjny znajduje się poza semaforem wskazującym sygnał zezwalający, którego prowadzący pojazd kolejowy nie widzi,
- 7a) zezwolenie na dalszą jazdę zatrzymanego pociągu skierowanego na tor prawy, gdy jego czoło minęło semafor z wyświetlonym wskaźnikiem W24,
- 8) zezwolenie na przejechanie obok tarczy zatrzymania D 1 „Stój” (§ 46 ust. 8 pkt 5 i § 63 ust. 9),
- 9) zezwolenie na dalszą jazdę zatrzymanego pociągu, gdy czoło pociągu minęło obsługiwany semafor tak, że koniec pociągu minął sygnałowe miejsce końca pociągu, lecz nie minął przebiegowego miejsca końca pociągu, lub gdy pociąg przejechał i zatrzymał się za semaforem wskazującym sygnał „Stój” (zał. 4a),
- 10) zezwolenie na wstawienie i jazdę pojazdu szynowo-drogowego (PSD) przystosowanego do jazdy po szosie i po szynach (§ 81 ust. 13),
- 11) polecenie jazdy pociągu do określonego kilometra na szlaku jednotorowym, zatrzymania się i powrotu najpóźniej w nakazanym czasie – o ile jazda tego pociągu nie jest przewidziana wewnętrznym rozkładem jazdy,
- 12) polecenie popychania pociągu (od .... do ....) przez lokomotywę sprzęgniętą z pociągiem lub przez lokomotywę nie sprzęgniętą z pociągiem, która dojeżdża za pociągiem do następnej stacji, ze wskazaniem miejsca zatrzymania się popychacza na tej stacji, lub która ze szlaku jednotorowego wraca do stacji wyprawienia – o ile popychanie nie jest przewidziane w wewnętrznym rozkładzie jazdy,
- 13) polecenie jazdy po zamkniętym torze szlakowym i o okolicznościach wskazanych w § 53 ust. 11,
- 14) polecenie zatrzymania pociągu, nie mającego rozkładowego postoju, na stacji w okolicznościach wskazanych w § 47 ust. 3 i 4 i na szlaku w okolicznościach wskazanych w § 67 ust. 1 pkt 2,
- 15) polecenie nieprzewidzianego wewnętrznym rozkładem jazdy zatrzymania na szlaku pociągu, z określeniem celu i czasu postoju,
- 16) polecenie rozłączenia lokomotyw przed miejscami (mostami), na których niedozwolona jest podwójna trakcja, przejazdu pojedynczo przez to miejsce i ponownego połączenia lokomotyw za tym miejscem, o ile rozłączania lokomotyw nie przewiduje wewnętrzny rozkład jazdy,
- 17) polecenie zatrzymania pociągu przed uszkodzonym obsługiwanym semaforem (§ 46 ust. 9 pkt 1 lit. d),
- 18) informację o tym, co będzie zezwoleniem na wjazd pociągu względnie popychacza powracającego ze szlaku jednotorowego, jeżeli wjazd ten nie odbędzie się na sygnał zezwalający na semaforze wjazdowym lub na sygnał zastępczy „Sz” na tym semaforze; zbędne jest podanie tej informacji drużynie popychacza, jeżeli popychanie to jest przewidziane wewnętrznym rozkładem jazdy, oraz drużynie pociągu bocznicowego, jeżeli jest to uregulowane regulaminem obsługi bocznicy i drużyna ta jest z nim zapoznana,
- 19) informację o zmianach w wewnętrznym rozkładzie jazdy polegającą na: wprowadzeniu lub zniesieniu postoju, stałym otwarciu lub stałym zamknięciu posterunku ruchu, okresowym zamykaniu posterunku ruchu, zarządzonej zmianie sposobu prowadzenia ruchu, lokalizacji przystanku osobowego; o takich zmianach należy zawiadamiać drużyny pociągowe rozkazem pisemnym do czasu wprowadzenia zmian w wewnętrznym rozkładzie jazdy pociągów,
- 20) informację o ustawieniu nowych lub zmianie miejsca ustawienia sygnalizatorów, o zmianie obrazu sygnałów na sygnalizatorach, ważnych dla danego pociągu; o takich zmianach należy zawiadamiać drużyny pociągowe rozkazem pisemnym przez 14 dni od chwili zaistnienia tych zmian,
- 21) informację o czasowym otwarciu posterunku ruchu stale zamkniętego; drużyny pociągowe należy zawiadamiać w ciągu całego okresu otwarcia posterunku lub przez 14 dni, jeżeli wprowadzono poprawkę w wewnętrznym rozkładzie jazdy pociągów,
- 22) informację o otwarciu prowizorycznego posterunku odstępowego (bocznicowego) lub odgałęźnego i miejscu jego usytuowania (szlak ... km ...), przy czym należy podać na jaki sygnał dozwolony jest przejazd pociągu przez posterunek; drużyny pociągowe należy zawiadamiać w ciągu całego okresu otwarcia posterunku,
- 23) informację o tym, że w czasie prowadzenia ruchu pociągów w odstępach posterunków następczych (§ 29 ust. 4) sygnały na samoczynnych semaforach odstępowych są nieważne,
- 24) informację o uszkodzeniu przytorowych urządzeń kontroli pro-wadzenia pociągów (SHP, ERTMS/ETCS itp.),
- 25) informację o jeździe pociągu w innym kierunku, niż przewidziany w wewnętrznym rozkładzie jazdy; jeżeli rozkazu tego nie wydał dyżurny ruchu jednej z poprzednich stacji, to rozkaz ten wydaje drużynie pociągowej dyżurny ruchu wyprawiający pociąg w innym kierunku,
- 26) informację o otwarciu toru szlakowego i przywróceniu ruchu dwutorowego, jeżeli drużyna pociągowa została powiadomiona rozkazem pisemnym o jeździe pociągu po torze lewym (w kierunku przeciwnym do zasadniczego), a jazda ma się odbyć po torze prawym (w kierunku zasadniczym) (zał. 4b),
- 27) informacje i polecenia dla pociągów roboczych wyprawianych i znajdujących się na szlakowym torze zamkniętym (§ 53 ust. 12),
- 28) informację o zamknięciu i wyłączeniu z udziału w prowadzeniu ruchu posterunku(ów) następczego(ych), unieważnieniu sygnałów na semaforach wyłączonych z udziału w prowadzeniu ruchu posterunków następczych, unieważnieniu sygnałów i semaforów wieloodstępowej (samoczynnej) blokady liniowej, ograniczeniach prędkości w obrębie zamkniętych i wyłączonych z prowadzenia ruchu posterunków następczych (§ 56 ust. 35),
- 29) informację o unieważnieniu wskazań tarcz ostrzegawczych przejazdowych odnoszących się do obsługiwanych przejazdów kolejowo-drogowych i przejść, na którym zapewniono kierowanie ruchem drogowym,
- 30) informację o nieważności na semaforze sygnału zezwalającego na jazdę pociągu (§ 46 ust. 9 pkt 2 lit. d),
- 31) informację o przejeździe wskazanej osoby w kabinie prowadzącego pojazd kolejowy (§ 67 ust. 1 pkt 2).
Rozkaz pisemny "N"
Rozkaz pisemny "N" na druku R-306
Za pomocą rozkazu pisemnego „N” wydaje się drużynie pociągowej następujące zezwolenia, polecenia i informacje:
- 1) zezwolenie na przejechanie obok semafora wyjazdowego wskazującego sygnał „Stój” i wyjazd pociągu na tor szlakowy lewy (w kierunku przeciwnym do zasadniczego), gdy na semaforze wyjazdowym nie będzie podany sygnał „Sz” oraz informację, czy zezwolenie to jest ważne dopiero po otrzymaniu sygnału Rd 1 „Nakaz jazdy”, czy też bez otrzymania tego sygnału,
- 2) zezwolenie na wjazd pociągu z toru szlakowego lewego (z kierunku przeciwnego do zasadniczego), przy którym nie ma semafora wjazdowego lub innego urządzenia sygnałowego albo gdy nie można na nich podać odpowiedniego sygnału,
- 3) zezwolenie na wyjazd pociągu ze stacji posiadającej semafory wyjazdowe z toru, przy którym nie ma semafora wyjazdowego, na tor szlakowy lewy (w kierunku przeciwnym do zasadniczego) oraz informację, czy zezwolenie to jest ważne dopiero po otrzymaniu sygnału Rd 1 „Nakaz jazdy”, czy też bez otrzymania tego sygnału,
- 4) informację o zamknięciu toru szlakowego i o wprowadzeniu ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze szlakowym czynnym (patrz jednak ust. 21),
- 5) informację o tym, co będzie zezwoleniem na wjazd z toru szlakowego lewego (z kierunku przeciwnego do zasadniczego) pociągu względnie powracającego popychacza, jeżeli wjazd ten nie odbędzie się na sygnał zezwalający na ustawionym przy tym torze semaforze wjazdowym lub na sygnał „Sz” umieszczony na nim; zbędne jest podanie tej informacji drużynie popychacza, jeżeli popychanie to jest przewidziane w wewnętrznym rozkładzie jazdy oraz drużynie pociągu bocznicowego, jeżeli jest to uregulowane regulaminem obsługi bocznicy,
- 6) informacje o tym, że przejazd pociągu po torze lewym (w kierunku przeciwnym do zasadniczego) obok posterunków odstępowych (bocznicowych) może nastąpić po otrzymaniu ręcznego sygnału Rm1 „Do mnie” od dyżurnego ruchu każdego z tych posterunków,
- 7) informację o prowadzeniu ruchu dwukierunkowego po torze szlaku dwutorowego przy czynnych obu torach szlakowych, jeżeli blokada liniowa nie jest do tego przystosowana; informację tę otrzymuje drużyna pociągu wyprawianego na tor szlakowy lewy (w kierunku przeciwnym do zasadniczego), po którym odbywa się ruch dwukierunkowy,
- 8) informację, do którego miejsca na szlaku dwutorowym odbędzie się jazda względnie popychanie pociągu oraz polecenie powrotu jeżeli jazda względnie popychanie pociągu do określonego kilometra na szlaku i powrót nie są przewidziane w wewnętrznym rozkładzie jazdy; drużynie pociągowej należy wówczas podać również najpóźniejszy czas powrotu na stację wyprawienia.
Rozkaz pisemny "Nrob"
Rozkaz pisemny "Nrob" na druku R-315
W czasie planowych zamknięć torów w celu wykonania robót, drużynie pociągowej potrzebne zezwolenia, polecenia i informacje mogą być wydawane (§ 52 ust. 13 i 16 oraz § 57 ust. 5 i 21) za pomocą rozkazu pisemnego „Nrob” zamiast rozkazu pisemnego „N” lub zamiast rozkazu „S” (§ 56 ust. 57), wypełniając odpowiednie rubryki. Jeden rozkaz „N” lub „Nrob” może zawierać dane wynikające z zamknięcia tylko jednego toru szlakowego.
Autor: Marcin S. Za pomoc dziękuję osobom: Mikson, matek_9292, kam55.